Białko roślinne
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Jak działa
Białka roślinne — sojowe, grochowe, ryżowe czy konopne — dostarczają aminokwasów, z których organizm buduje własne białka. Ich skład różni się jednak od białek mleka i jaja: handlowe izolaty roślinne zawierają zwykle mniej leucyny, lizyny i metioniny (DOI:10.1007/s00726-018-2640-5). Z tego powodu w diecie opartej na źródłach roślinnych łączy się różne rodzaje białka, żeby wzajemnie uzupełniały swój skład aminokwasowy.
Przeciwwskazania
Nie stosować przy uczuleniu na źródło białka podane na etykiecie — najczęściej soję, groch lub ryż.
Ciąża i karmienie piersią
Zapotrzebowanie na białko rośnie w ciąży i w okresie karmienia piersią. Do wartości odniesienia dla kobiet niebędących w ciąży, wynoszącej 0,83 g na kilogram masy ciała na dobę, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności dolicza 1 g na dobę w pierwszym trymestrze, 9 g w drugim i 28 g w trzecim. W okresie karmienia piersią dolicza 19 g na dobę przez pierwsze sześć miesięcy i 13 g po ich upływie (EFSA, 2012; DOI 10.2903/j.efsa.2012.2557). Wartości te odnoszą się do białka ogółem, niezależnie od jego źródła.
Zwiększone zapotrzebowanie pokrywa się przede wszystkim dietą, a nie preparatem. Przegląd Cochrane obejmujący siedemnaście badań i 9030 kobiet rozróżnia dwa rodzaje preparatów, a granicą jest jedna czwarta energii pochodzącej z białka. W preparacie zbilansowanym energetycznie białko dostarcza mniej niż jedną czwartą energii, a taka suplementacja wiązała się z mniejszym ryzykiem urodzenia dziecka zbyt małego w stosunku do wieku ciążowego (RR 0,79; 95% CI 0,69–0,90; siedem badań, 4408 kobiet). W preparacie wysokobiałkowym białko dostarcza jej więcej — i do tej grupy należy odżywka, w której białko jest jedynym znaczącym składnikiem. Preparat wysokobiałkowy oceniło w przeglądzie jedno badanie, przeprowadzone wśród kobiet niedożywionych: ryzyko urodzenia dziecka zbyt małego było w nim większe (RR 1,58; 95% CI 1,03–2,41; 505 kobiet w tej analizie spośród 1051 w badaniu). Autorzy przeglądu stwierdzają, że suplementacja wysokobiałkowa nie wydaje się korzystna i może być szkodliwa dla płodu (PMID 26031211). Przegląd nie znalazł badania takiej suplementacji u kobiet dobrze odżywionych. Preparaty z białka sojowego mogą dodatkowo zawierać izoflawony; opisano to w monografii białka sojowego.
Przed zastosowaniem preparatu białkowego w ciąży i w okresie karmienia piersią należy skonsultować się z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Preparaty roślinne różnią się między sobą, więc liczy się skład podany na etykiecie, a nie samo określenie „białko roślinne". Przy chorobach nerek oraz w ciąży i podczas karmienia piersią podaż białka wymaga konsultacji z lekarzem. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety.
Źródła
DOI:10.1007/s00726-018-2640-5
https://doi.org/10.1007/s00726-018-2640-5 · https://doi.org/10.2903/j.efsa.2012.2557 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26031211/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.