Gorzka pomarańcza a leki rozkładane przez CYP3A — czy można je łączyć?

Na czym polega

Charakterystyki ośmiu leków rozkładanych w organizmie przez enzymy układu CYP3A wymieniają gorzkie pomarańcze, nazywane też sewilskimi, wśród owoców hamujących te enzymy. Charakterystyki ibrutynibu, rilzabrutynibu, wenetoklaksu, entrektynibu, repotrektynibu, erdafitynibu i lonafarnibu zalecają w czasie leczenia unikać gorzkich pomarańczy oraz pokarmów i soków z tych owoców. Charakterystyka zanubrutynibu zalicza pomarańcze sewilskie do umiarkowanych inhibitorów CYP3A, przy których dawkę leku należy zmniejszyć. Charakterystyki mówią o owocu, soku i przetworach, na przykład o marmoladzie pomarańczowej, a suplementów diety nie wymieniają. Ulotka dla pacjenta leku Imbruvica obejmuje jednak także suplementy, które mogą zawierać gorzkie pomarańcze. W suplementach stosuje się wyciągi z gorzkiej pomarańczy, które bywają standaryzowane na synefrynę albo na flawonoidy. W badaniu z udziałem 12 zdrowych ochotników przyjmowanie wyciągu z gorzkiej pomarańczy przez 28 dni nie zmieniło istotnie aktywności CYP3A4. W badanym wyciągu nie wykryto 6′,7′-dihydroksybergamotyny, substancji hamującej CYP3A4. Należy ona do furanokumaryn. W drugiej pracy łączna zawartość furanokumaryn w każdym z czterech standaryzowanych wyciągów z gorzkiej pomarańczy jednej marki była mniejsza niż 20 µg/g. Autorzy uznali tę ilość za zbyt małą, by mogła istotnie wpłynąć na rozkład leków przy zwykle stosowanych dawkach wyciągu. Skład wyciągów w suplementach bywa jednak różny. Żadna z tych prac nie dotyczyła wymienionych leków.

Dlaczego

Według charakterystyk tych leków gorzkie pomarańcze zawierają substancje hamujące enzymy układu CYP3A. Wymienione leki są rozkładane między innymi przez te enzymy. Zahamowanie enzymów może więc zwiększać stężenie tych leków we krwi. W badaniu u ludzi wyciąg z gorzkiej pomarańczy nie wpłynął istotnie na aktywność CYP3A4. Analiza czterech wyciągów wykazała w każdym z nich mniej niż 20 µg furanokumaryn na gram. Nie ustalono, czy te wyniki dotyczą wszystkich wyciągów stosowanych w suplementach.

Co robić

W czasie leczenia wymienionymi lekami nie należy spożywać gorzkich pomarańczy, soku z nich ani przetworów, na przykład marmolady z pomarańczy sewilskich. Leku Imbruvica nie należy przyjmować z suplementami, które mogą zawierać gorzkie pomarańcze, zgodnie z jego ulotką. Przy pozostałych wymienionych lekach suplementy z wyciągiem z gorzkiej pomarańczy wymagają takiej samej ostrożności jak owoc i sok. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych. Przed przyjęciem takiego suplementu należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie.

Potwierdza dokument urzędowy

„Należy unikać spożycia grejpfrutów i gorzkich pomarańczy podczas leczenia produktem leczniczym IMBRUVICA, ponieważ zawierają one umiarkowane inhibitory CYP3A4 (patrz punkt 4.2).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica (ibrutynib), kapsułki twarde i tabletki powlekane, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).

Źródła

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15536458/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25026202/
Charakterystyki Produktów Leczniczych, pkt 4.5: Imbruvica (ibrutynib), Brukinsa (zanubrutynib), Wayrilz (rilzabrutynib), Venclyxto (wenetoklaks), Rozlytrek (entrektynib), Augtyro (repotrektynib), Balversa (erdafitynib), Zokinvy (lonafarnib), Europejska Agencja Leków. Ulotka dla pacjenta leku Imbruvica (ibrutynib), punkt „Stosowanie leku IMBRUVICA z jedzeniem”, Europejska Agencja Leków. Gurley BJ, Gardner SF, Hubbard MA, Williams DK, Gentry WB, Carrier J, Khan IA, Edwards DJ, Shah A. In vivo assessment of botanical supplementation on human cytochrome P450 phenotypes: Citrus aurantium, Echinacea purpurea, milk thistle, and saw palmetto. Clin Pharmacol Ther 2004, 76(5):428-440, PMID 15536458. Stohs SJ, Miller H, Romano F. Absence of furanocoumarins in Advantra Z (Citrus aurantium, bitter orange) extracts. J Diet Suppl 2014, 11(3):288-293, PMID 25026202. Dostęp: 01.10.2026.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Gorzka pomarańcza — inne interakcje

• Wysokie ryzykoGorzka pomarańcza a lomitapid: możliwe większe stężenie leku we krwi, połączenie tylko za zgodą lekarza
• OstrożnośćGorzka pomarańcza ze stymulantami — możliwe obciążenie układu krążenia
• OstrożnośćGorzka pomarańcza z inhibitorami MAO — ostrożność sympatykomimetyczna
• OstrożnośćGorzka pomarańcza a dekstrometorfan: charakterystyki niektórych leków odradzają picie soku z tego owocu