L-fenyloalanina a lewodopa — czy można je łączyć?
Co robić
Osoba przyjmująca lewodopę nie powinna stosować preparatu z L-fenyloalaniną bez wcześniejszego uzgodnienia z lekarzem prowadzącym. Dotyczy to także preparatów wieloskładnikowych, na przykład mieszanek aminokwasów lub preparatów przedtreningowych, jeśli zawierają L-fenyloalaninę. W badaniu z 1984 r. doustna fenyloalanina znosiła działanie lewodopy podawanej we wlewie dożylnym. Pory przyjmowania leku ustala neurolog prowadzący. Nasilenie wahań sprawności ruchowej po porcji preparatu należy zgłosić lekarzowi. Dawki lewodopy nie należy zmieniać samodzielnie.
Mechanizm
Lewodopa jest lekiem stosowanym w chorobie Parkinsona. Fenyloalanina należy do aminokwasów obojętnych o dużej cząsteczce. Lewodopa przechodzi z krwi do mózgu z udziałem tego samego nośnika co te aminokwasy. W badaniu z 1984 r. uczestniczyło 9 osób z chorobą Parkinsona i wahaniami odpowiedzi na leczenie, przy czym części z nich podawano lewodopę we wlewie dożylnym.
U chorych otrzymujących wlew doustna fenyloalanina, leucyna albo izoleucyna w dawce 100 mg na kilogram masy ciała znosiła działanie lewodopy, choć stężenie leku we krwi nie spadało. Tak samo działał posiłek bogaty w białko, a glicyna i lizyna w tej samej dawce nie miały takiego wpływu. Charakterystyka produktu leczniczego to dokument opisujący lek, przeznaczony dla lekarzy i farmaceutów.
Charakterystyki produktów leczniczych z lewodopą podają, że u niektórych pacjentów na diecie bogatej w białko wchłanianie lewodopy może być zaburzone z powodu konkurencji z aminokwasami. Aspartam jest substancją słodzącą, która w jelicie rozkłada się do fenyloalaniny. W badaniu z 1993 r. uczestniczyło 18 osób z chorobą Parkinsona, u których wahania sprawności ruchowej zależały od spożycia białka.
Aspartam w dawce 600 mg nie zmieniał u tych chorych stężenia fenyloalaniny we krwi ani sprawności ruchowej. W dawce 1200 mg zwiększał stężenie fenyloalaniny we krwi, ale nie pogarszał sprawności ruchowej. Badanie dotyczyło aspartamu, nie preparatów z fenyloalaniną.
Według przeglądu z 1996 r. lewodopa wchłania się w początkowym odcinku jelita cienkiego z udziałem nośnika o ograniczonej przepustowości, wspólnego z innymi aminokwasami obojętnymi o dużej cząsteczce. Te same nośniki przenoszą lewodopę z krwi do mózgu. Do aminokwasów obojętnych o dużej cząsteczce należy fenyloalanina.
Według charakterystyk produktów leczniczych z lewodopą u niektórych pacjentów na diecie bogatej w białko wchłanianie lewodopy może być zaburzone z powodu konkurencji z aminokwasami. W badaniu z 1984 r. fenyloalanina w dawce 100 mg na kilogram masy ciała znosiła działanie lewodopy podawanej we wlewie dożylnym, choć stężenie leku we krwi nie spadało.
Autorzy tego badania wnioskują, że wahania odpowiedzi na lewodopę mogą częściowo wynikać z utrudnienia wchłaniania leku przez pokarm oraz z konkurencji aminokwasów obojętnych o dużej cząsteczce z lewodopą o przejście z krwi do mózgu. Aspartam w dawce 1200 mg nie pogorszył sprawności ruchowej w badaniu z 1993 r., choć zwiększył stężenie fenyloalaniny we krwi. Te dwa badania nie pozwalają ocenić, od jakiej dawki sama fenyloalanina osłabia działanie lewodopy ani jak wpływa na wchłanianie leku przyjętego doustnie.
Dokument
„U niektórych pacjentów stosujących dietę bogatobiałkową wchłanianie lewodopy może być zaburzone, ze względu na konkurencyjne oddziaływanie niektórych aminokwasów.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Bascar (karbidopa + lewodopa), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Źródła
https://doi.org/10.1056/nejm198402233100802 · https://doi.org/10.1212/wnl.43.3_part_1.611 · https://doi.org/10.2165/00003088-199630060-00004 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6694694/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8451009/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8792058/
Nutt JG, Woodward WR, Hammerstad JP i wsp. The "on-off" phenomenon in Parkinson's disease. Relation to levodopa absorption and transport. N Engl J Med 1984;310(8):483–488. doi:10.1056/NEJM198402233100802, PMID 6694694. Karstaedt PJ, Pincus JH. Aspartame use in Parkinson's disease. Neurology 1993;43(3 Pt 1):611–613. doi:10.1212/wnl.43.3_part_1.611, PMID 8451009. Contin M, Riva R, Albani F i wsp. Pharmacokinetic optimisation in the treatment of Parkinson's disease. Clin Pharmacokinet 1996;30(6):463–481. doi:10.2165/00003088-199630060-00004, PMID 8792058. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bascar (karbidopa + lewodopa), pkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nakom (lewodopa + karbidopa), pkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych. Dostęp: 02.10.2026.
Cytowanie
Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404
Jak sprawdziliśmy ten tekst
- Sprawdził
- mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068
- Podpis
- Zasady
- Jak powstają i jak sprawdzamy treści
Zobacz monografię składnika: L-fenyloalanina
Lewodopa — inne interakcje
Znajdź substancję lub lek
To pole niczego nie zestawia. Prowadzi do strony z opisami jednej substancji albo grupy leków.
Bezpłatnie i bez logowania. Nazwy leków pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.