Migdałecznik arjuna (Terminalia arjuna (Roxb. ex DC.) Wight & Arn.) — kora
Jak działa
Migdałecznik arjuna (Terminalia arjuna), nazywany też arjuną, to drzewo rosnące w Indiach. W suplementach diety stosuje się jego korę, sproszkowaną albo w postaci wyciągów. Kora była używana w tradycyjnej medycynie indyjskiej (ajurwedzie). Zawiera garbniki, saponiny triterpenowe, flawonoidy, kwas galusowy i kwas elagowy, oligomeryczne proantocyjanidyny, fitosterole i składniki mineralne.
Ten opis dotyczy wyłącznie gatunku Terminalia arjuna. Inne gatunki z rodzaju Terminalia, na przykład Terminalia chebula, to inne surowce. Przestróg z tego opisu nie należy odnosić do nich.
W unijnym katalogu nowej żywności Terminalia arjuna jest wpisana jako składnik, który w suplementach diety nie jest nową żywnością. Status ten dotyczy wyłącznie suplementów diety, nie innych środków spożywczych. Wpis nie wymienia wyciągów. Katalog ma charakter informacyjny i nie jest prawnie wiążący.
W unijnym rejestrze oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych nie ma żadnego dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego dotyczącego migdałecznika arjuna.
Źródła w diecie i niedobór
Kora migdałecznika arjuna nie należy do zwykłej diety.
Dawkowanie
Dokumenty unijne oraz uchwały Zespołu do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym nie określają zalecanej ani maksymalnej dawki kory migdałecznika arjuna w suplementach diety. Nie podaje jej też żadna monografia urzędowa. Porcję dzienną podaje producent na etykiecie.
Ilości stosowane w pojedynczych badaniach klinicznych nie są dawką zalecaną. Proszek z kory i wyciągi to różne postaci. Jeśli etykieta wyciągu nie podaje, ilu gramom kory odpowiada porcja, ilości kory w porcji nie da się ustalić.
Przeciwwskazania
Nie należy stosować preparatu przy uczuleniu na korę migdałecznika arjuna lub na którykolwiek składnik produktu. Dostępne źródła nie podają innych przeciwwskazań. Nie oznacza to, że ich nie ma: brakuje urzędowej oceny bezpieczeństwa tego surowca. Dostępne źródła nie określają, od jakiego wieku można stosować preparat. Preparatu nie należy podawać dzieciom i młodzieży bez porady lekarza lub farmaceuty.
Ciąża i karmienie piersią
W przeszukanych źródłach nie odnaleziono danych o bezpieczeństwie stosowania kory migdałecznika arjuna w ciąży i w okresie karmienia piersią. Baza LactMed, prowadzona przez amerykański Narodowy Instytut Zdrowia Dziecka i Rozwoju Człowieka, nie ma wpisu o tym surowcu. Brak danych nie oznacza, że stosowanie jest bezpieczne. Przed zastosowaniem w ciąży lub w okresie karmienia piersią należy zasięgnąć porady lekarza lub farmaceuty.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Ani kanadyjski urząd zdrowia (Health Canada), ani Europejska Agencja Leków nie wydały monografii kory migdałecznika arjuna. Nie ma też wpisu o niej w bazie LiverTox amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia. Przeglądy piśmiennictwa z lat 2010, 2014 i 2023 wskazują, że badań toksyczności oraz badań interakcji z lekami jest za mało. Brak danych nie oznacza braku działań niepożądanych.
W badaniach laboratoryjnych na enzymach z wątroby człowieka wodne i alkoholowe wyciągi z kory hamowały enzymy CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9 i CYP1A. Enzymy te uczestniczą w przemianach wielu leków. Autorzy badania dotyczącego CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C9 ocenili, że wyniki mocno wskazują na hamowanie tych enzymów, a takie hamowanie prawdopodobnie prowadzi do interakcji istotnych dla leczenia. Dla CYP1A badanie na szczurach nie potwierdziło tego działania. Autorzy nie wykluczyli jednak interakcji z lekami przekształcanymi głównie przez CYP1A, u których niewielka zmiana stężenia we krwi może być szkodliwa (lekami o wąskim zakresie terapeutycznym). W badaniu na szczurach wodny wyciąg z kory zmniejszał stężenie metoprololu we krwi i osłabiał jego działanie. Autorzy zalecili, by do czasu badań interakcji u ludzi zachować ostrożność przy łączeniu wyciągów z lekami, zwłaszcza z lekami przekształcanymi głównie przez enzymy z grupy CYP2D (u człowieka między innymi CYP2D6). Dostępne źródła nie opisują badań interakcji u ludzi.
W badaniu laboratoryjnym na płytkach krwi pobranych od ludzi wyciąg etanolowy z kory hamował ich aktywację i zlepianie. Nie wiadomo, jakie ma to znaczenie po doustnym przyjęciu preparatu. Z ostrożności osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub leki przeciwpłytkowe (hamujące zlepianie płytek krwi) powinny przed zastosowaniem preparatu skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Osoby przyjmujące leki na stałe powinny przed zastosowaniem preparatu skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Dotyczy to zwłaszcza leków przekształcanych przez enzymy CYP, na przykład metoprololu stosowanego w chorobach serca, oraz leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych. Nie należy samodzielnie zmieniać dawek leków ani ich odstawiać.
W razie wysypki, świądu albo innych niepokojących objawów należy przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Część preparatów łączy korę migdałecznika arjuna z innymi składnikami. Przestrogi dotyczące pozostałych składników opisują ich własne monografie. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje ani leczenia zaleconego przez lekarza, ani zróżnicowanej diety.
Toksyczność w badaniach na zwierzętach
W jednym badaniu wyciąg metanolowy z kory w testach laboratoryjnych nie uszkadzał komórek ani materiału genetycznego (DNA) i nie wywoływał mutacji. W tym samym badaniu wyciąg podawany zwierzętom jednorazowo oraz przez krótszy okres (badania toksyczności ostrej i podostrej) nie zmieniał istotnie masy ciała, zachowania, wyników badań krwi, masy narządów ani obrazu tkanek. Wyników nie można wprost przenieść na proszek z kory ani na inne wyciągi. Dostępne źródła nie opisują badań toksyczności przewlekłej.
W badaniu komórek jąder szczura hodowanych w laboratorium (komórek Leydiga, wytwarzających hormony steroidowe) wyciąg z kory działał na te komórki toksycznie i zaburzał w nich wytwarzanie tych hormonów. Wynik dotyczy komórek w hodowli, nie żywego organizmu. Autorzy zalecili unikanie długotrwałego stosowania ze względu na zdrowie rozrodcze i płodność. Zalecenie opiera się na badaniu komórek szczura w hodowli, nie na badaniu u ludzi.
To nie jest porada weterynaryjna. Jeżeli zwierzę połknęło tę substancję, skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem weterynarii.
Źródła
Komisja Europejska, katalog nowej żywności, wpis POL-NF-00738 Terminalia arjuna (Roxb. ex DC.) Wight & Arn. (status: w suplementach diety nie jest nową żywnością). Varghese A i wsp. Toxicol Rep 2015;2:806-816, PMID 28962416. Varghese A i wsp. Drug Metab Lett 2016;10(2):124-135, PMID 26891872. Varghese A i wsp. Indian J Pharm Sci 2014;76(2):138-147, PMID 24843187. Malik N i wsp. Platelets 2009;20(3):183-190, PMID 19437336. Suganthy N i wsp. Regul Toxicol Pharmacol 2018;92:347-357, PMID 29288719. Banerjee A i wsp. J Complement Integr Med 2021;18(3):627-631, PMID 33544551. Maulik SK, Katiyar CK. Curr Pharm Biotechnol 2010;11(8):855-860, PMID 20874682. Kapoor D i wsp. J Ethnopharmacol 2014;155(2):1029-1045, PMID 25014508. Kumar V i wsp. J Ethnopharmacol 2023;310:116352, PMID 36933876.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28962416/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26891872/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24843187/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19437336/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29288719/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33544551/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20874682/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25014508/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36933876/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.