Zielona kawa
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Jak działa
Zielona kawa zawiera związki polifenolowe, w tym kwasy fenolowe, które wykazują zdolność do neutralizacji rodników tlenowych poprzez oddawanie atomu wodoru, co przekłada się na działanie antyoksydacyjne (PMID:31516850). W wyniku spożycia polifenoli dochodzi do ich metabolizacji w wątrobie i jelicie, co warunkuje ich biodostępność w postaci metabolitów fazy II, których stężenia w osoczu rzadko przekraczają poziom nM (PMID:33477894). Ponadto polifenole wykazują właściwości modulujące szlaki zapalne, co może przyczyniać się do ochrony przed stresem oksydacyjnym (PMID:33187049). Zielona kawa to niepalone nasiona Coffea, które zawierają kofeinę: w analizie próbek ziarna oznaczono 1,05–1,21% w przeliczeniu na masę, a autorzy odnotowują, że skład różni się w zależności od gatunku, odmiany i miejsca uprawy (PMID:34532014). Zawartość kofeiny w gotowym ekstrakcie zależy od sposobu jego wytworzenia i nie zawsze jest podawana na opakowaniu. Należy zaznaczyć, że dla zielonej kawy nie ma w Unii Europejskiej autoryzowanych oświadczeń zdrowotnych, dlatego nie można jej przypisywać potwierdzonego działania, na przykład „na odchudzanie”, ani opisanego wyżej działania przeciwutleniającego jako obietnicy zdrowotnej.
Przeciwwskazania
Nie stosować u dzieci i młodzieży. Bezpieczeństwa ekstraktu z zielonej kawy w tych grupach nie oceniono. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny stosować preparatu bez konsultacji z lekarzem. EFSA przyjmuje dla nich 200 mg kofeiny na dobę ze wszystkich źródeł łącznie jako ilość niebudzącą obaw, a zawartość kofeiny w ekstrakcie bywa niepodana na opakowaniu.
Ciąża i karmienie piersią
Preparaty z zielonej kawy zawierają kofeinę, a dla samej kofeiny istnieje wartość odniesienia na te okresy. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ocenił, że zwyczajowe spożycie kofeiny do 200 mg na dobę przez kobietę w ciąży nie budzi obaw o bezpieczeństwo płodu, a takie samo spożycie przez kobietę karmiącą piersią — o bezpieczeństwo karmionego dziecka (EFSA, 2015; DOI 10.2903/j.efsa.2015.4102). Poza tymi okresami wartość dla osób dorosłych wynosi 400 mg na dobę. Liczba ta obejmuje kofeinę ze wszystkich źródeł razem — kawy, herbaty, napojów i preparatów.
Wartość ta dotyczy jednak kofeiny, a nie całego ekstraktu z zielonej kawy. Ekstrakt niesie także kwasy chlorogenowe, a dla nich Urząd wartości na ciążę i karmienie piersią nie ustalił; zmieszczenie się w 200 mg kofeiny nie jest więc orzeczeniem o bezpieczeństwie preparatu. Do tego dochodzi opisana w części o ostrzeżeniach zmienność zawartości kofeiny w ekstraktach: bez informacji z etykiety nie da się policzyć, ile kofeiny dostarcza porcja. Decyzję o przyjmowaniu preparatu w ciąży i podczas karmienia piersią podejmuje się z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Preparaty z zielonej kawy zawierają kofeinę, a jej ilość w ekstraktach jest zmienna i nie zawsze podana na opakowaniu — przed zastosowaniem należy sprawdzić etykietę i uwzględnić kofeinę pochodzącą z innych źródeł w diecie. Osoby leczone teofiliną nie powinny łączyć jej z produktami zawierającymi kofeinę bez konsultacji z lekarzem: obie substancje działają na te same układy, a kofeina hamuje metabolizm teofiliny przez CYP1A2 i podnosi jej stężenie; wskazane jest monitorowanie stężenia teofiliny. Nie należy łączyć kofeiny z efedryną ani z preparatami ma huang. W badaniu z randomizacją wieloskładnikowy suplement zawierający efedrę i kofeinę wydłużał u zdrowych ochotników odstęp QT w zapisie EKG — wydłużenie tego odstępu sprzyja zaburzeniom rytmu serca — oraz podnosił ciśnienie skurczowe. Autorzy nie ustalili, który ze składników preparatu za to odpowiada, i zalecili unikanie tego oraz podobnych suplementów. W razie wątpliwości wskazana jest konsultacja z lekarzem lub farmaceutą.
Źródła
PMID:31516850 PMID:33477894 PMID:33187049 Zawartość kofeiny w ziarnie: Atlabachew M i wsp. Rapid and simultaneous determination of trigonelline, caffeine, and chlorogenic acid in green coffee bean extract. Food Sci Nutr 2021;9(9):5028-5035 (DOI 10.1002/fsn3.2456, PMID 34532014). Interakcje kofeinowe: interakcja 215 kofeina × teofilina, Med Klin 1986 (PMID 3785042); interakcja 218 kofeina × efedryna, JAMA 2004 (PMID 14722148).
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2015.4102 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31516850/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33477894/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33187049/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34532014/ · https://doi.org/10.1002/fsn3.2456 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3785042/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14722148/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.