Ashwagandha: ile witanolidów w porcji? Większość ofert tego nie podaje

Creator: Redakcja SuplerMed
Published: 2026

Zweryfikowano merytorycznie przez mgr farm. Wojciech Kula • 2026-10-15

Preparaty z ashwagandhą, czyli witanią ospałą (Withania somnifera), różnią się przede wszystkim tym, co zawierają: wyciąg, sproszkowany korzeń albo surowiec nieopisany. Tylko 19 ze 116 pozycji podaje w ofercie zawartość witanolidów, czyli związków, na które standaryzuje się wyciągi (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026). W Polsce Zespół do spraw Suplementów Diety przyjął limit 10 mg witanolidów w dziennej porcji. Zestawienie obejmuje to, co jest w sprzedaży, oraz badania i oceny urzędowe, które wyjaśniają znaczenie tych cech.

Co porównano i skąd pochodzą liczby

Podstawą jest katalog SuplerMed według stanu na 15 października 2026 roku: 116 pozycji przypisanych w katalogu do ashwagandhy, każda z co najmniej jedną dostępną ofertą sklepu. W każdej pozycji przeczytano nazwę i skład podany w ofercie. Ten sam preparat w dwóch wielkościach opakowania jest liczony dwa razy. Pominięto pozycje z ashwagandhą w nazwie, którym katalog nie przypisał tej substancji, w tym mieszanki z inną substancją główną. Liczby opisują to, co sklepy podają w ofertach, a nie pełną treść etykiety. Jeżeli oferta czegoś nie podaje, producent mógł to podać na opakowaniu.

Ranking cech: co waży najwięcej przy wyborze

Cechy ułożono według tego, ile mówią o składzie preparatu i o tym, czy spełnia on polskie warunki stosowania. Żadna z nich nie dotyczy działania na zdrowie. Dla ashwagandhy nie ma w UE dozwolonego oświadczenia zdrowotnego.

1. Ilość witanolidów w dziennej porcji. Zespół do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym określił, że zawartość witanolidów nie może przekraczać 10 mg w zalecanej do spożycia dziennej porcji. Podmiot wprowadzający produkt powinien dołączyć specyfikację potwierdzającą sumę witanolidów w tej porcji. Limit dotyczy suplementów dla dorosłych, z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących piersią (uchwała nr 7/2020 z 7.02.2020). Uchwała jest opinią ekspertów, nie przepisem prawa. To jedyna cecha, którą da się wprost zestawić z polskim limitem, a tylko co szósta pozycja ją podaje (19 ze 116, pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026).

2. Część rośliny. Według uzasadnienia uchwały nr 7/2020 w suplementach stosuje się głównie korzeń, ale znane jest też użycie liści i owoców. Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) zwraca uwagę, że rodzaj i stężenie składników preparatów z ashwagandhą bardzo się różnią. Zależą od użytej części rośliny i od metody ekstrakcji (komunikat BfR 39/2024). W badaniu 25 preparatów dostępnych w sprzedaży tylko w dwóch potwierdzono, że pochodzą wyłącznie z korzenia. Pozostałe zawierały w różnych proporcjach części nadziemne, nie zawsze podane w składzie. Zawartość laktonów steroidowych, do których należą witanolidy, różniła się znacznie (PMID 41386716). Korzeń jest wymieniony w nazwie lub składzie 36 ze 116 pozycji, a żadna nie deklaruje liści (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026).

3. Wyciąg czy sproszkowany korzeń. Dla sproszkowanego korzenia uchwała nr 7/2020 określa ilość poniżej 3 g na dobę. Zawartość głównego witanolidu w korzeniu waha się według uzasadnienia uchwały od 0,01574% do 0,31% w przeliczeniu na suchą masę. Przy proszku bez deklaracji nie da się więc ustalić, ile witanolidów zawiera porcja. Przy wyciągu o podanym procencie standaryzacji można to wyliczyć z masy wyciągu w porcji. Procenty z różnych metod standaryzacji nie są jednak wprost porównywalne.

4. Dodatki. Część preparatów zawiera piperynę z czarnego pieprzu albo inne składniki czynne. Piperyna może zwiększać wchłanianie niektórych leków doustnych. Omówiono to w części o bezpieczeństwie.

Co jest na rynku

Stan katalogu SuplerMed na 15.10.2026, 116 pozycji z dostępną ofertą (pomiar własny).

postać	liczba pozycji
kapsułki	84
tabletki	11
żelki	6
płyny i krople	7
proszek albo korzeń luzem (opakowania od 50 g do 1 kg)	7
postać podana niejednoznacznie	1

surowiec podany w ofercie	liczba pozycji
wyciąg	49
w tym wyciąg o zastrzeżonej nazwie handlowej	19
sproszkowany lub suszony korzeń	14
wyciąg i proszek w jednym preparacie	1
rodzaj surowca niepodany	52

witanolidy w ofercie	liczba pozycji
procent standaryzacji, od 3% do 10%	15
tylko ilość w miligramach	4
wzmianka o witanolidach bez liczby	3
brak wzmianki	94

Ilość witanolidów w jednej kapsułce, tabletce lub porcji udało się odczytać albo wyliczyć dla 14 z 19 pozycji z deklaracją (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026). W 10 z nich wynosi od 5 do 10 mg. W 3 przekracza 10 mg: dwie oferty podają wprost 54 i około 70 mg, w trzeciej około 50 mg wynika z procentu i masy wyciągu. W jednej pozycji dane w ofercie są ze sobą sprzeczne.

Masę ashwagandhy w jednej kapsułce lub tabletce podają 44 pozycje (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026):

masa w jednostce	liczba pozycji
do 250 mg	18
251–500 mg	16
501–1000 mg	10

Te liczby obejmują razem wyciągi i sproszkowany korzeń, więc nie mówią, ile witanolidów jest w porcji. Piperynę lub wyciąg z czarnego pieprzu zawierają 4 pozycje, a inny składnik czynny podaje w nazwie lub składzie 10 pozycji, na przykład magnez, witaminy, izoflawony, czerwona koniczyna albo L-leucyna (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026).

Jak czytać etykietę

Witanolidy w dziennej porcji. Na etykiecie bywa podany procent standaryzacji i masa wyciągu w kapsułce. Ilość witanolidów w porcji to procent pomnożony przez masę wyciągu i przez liczbę kapsułek w porcji zalecanej przez producenta. W Polsce porcja dzienna nie powinna przekraczać 10 mg witanolidów (uchwała nr 7/2020).
Liczba w nazwie. Liczba miligramów w nazwie to zwykle masa wyciągu albo proszku, a nie witanolidów. Rozstrzyga tabela składu.
Część rośliny. Słowo „korzeń” w składzie odpowiada na pytanie, z czego zrobiono preparat. Sama nazwa „ashwagandha” tego nie mówi.
Proszek. Przy sproszkowanym korzeniu uchwała nr 7/2020 określa ilość poniżej 3 g na dobę.
Płyny. Ilość podaje się zwykle na porcję odmierzaną w mililitrach. Wyciąg wodno-alkoholowy zawiera etanol, więc osoby, które nie mogą przyjmować alkoholu, sprawdzają jego zawartość na etykiecie.
Ostrzeżenie. Zespół do spraw Suplementów Diety rekomenduje na opakowaniu zdanie: „Produkt nie powinien być spożywany w przypadku stosowania leków o działaniu uspakajającym, nasennym, przeciwpadaczkowym, nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji” (uchwała nr 7/2020).
Dodatki. Piperyna i inne składniki czynne zmieniają ocenę bezpieczeństwa przy lekach przyjmowanych na stałe.

Bezpieczeństwo

Wątroba. Opisano przypadki jawnego klinicznie uszkodzenia wątroby u osób przyjmujących preparaty z ashwagandhą. Zwykle pojawiało się po 2–12 tygodniach stosowania, najczęściej z żółtaczką i świądem. Rzadko uszkodzenie kończyło się zgonem albo wymagało pilnego przeszczepienia wątroby, zwłaszcza u osób z wcześniejszą chorobą wątroby i marskością. Pierwsze opisy pochodzą z 2017 roku, a liczba zgłoszeń rośnie. Przy marskości i zaawansowanej przewlekłej chorobie wątroby ashwagandhy należy unikać (NIH LiverTox, NBK548536). W jednym z opisanych przypadków żółtaczka i świąd pojawiły się u wcześniej zdrowej 27-latki już po trzech dniach stosowania (PMID 42529606). Żółtaczka, ciemny mocz, uporczywy świąd albo ból w prawym podżebrzu to powód do odstawienia preparatu i pilnego kontaktu z lekarzem. Po takim epizodzie nie należy wracać do tego samego preparatu (NIH LiverTox, NBK548536). W 8-tygodniowym badaniu z placebo wzięło udział 80 zdrowych osób, a wyciąg z korzenia dwa razy na dobę przyjmowało 40 z nich. Nie stwierdzono zmian w badaniach krwi, w tym wątrobowych i tarczycowych. Autorzy zaznaczają, że potrzebne są badania dłuższe i przy innych dawkach (PMID 33338583). Małe, krótkie badanie nie wyklucza rzadkich przypadków uszkodzenia wątroby.

Ciąża, karmienie piersią, dzieci, choroby wątroby. Według uzasadnienia uchwały nr 7/2020 stosowanie u dzieci, w ciąży i podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane z powodu braku danych o bezpieczeństwie. BfR i inne urzędy europejskie odradzają spożywanie suplementów z ashwagandhą. Szczególnie nie powinny ich przyjmować dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby z ostrą lub przewlekłą chorobą wątroby. Pozostałym BfR zaleca ostrożność z powodu braku danych (komunikat BfR 39/2024).

Leki uspokajające, nasenne i przeciwpadaczkowe. Uchwała nr 7/2020 rekomenduje ostrzeżenie, że przy takich lekach produktu nie należy spożywać. Ashwagandha może nasilać działanie leków uspokajających, w tym benzodiazepin. Przy łączeniu benzodiazepiny z ashwagandhą nie należy pić alkoholu. Szczegóły: ashwagandha a leki uspokajające, ashwagandha a benzodiazepiny.

Tarczyca. Ashwagandha może wpływać na stężenie hormonów tarczycy. Opisano przypadki nadczynności tarczycy u osób, które ją przyjmowały. Przy leczeniu lewotyroksyną rozpoczęcie lub odstawienie ashwagandhy omawia się z lekarzem prowadzącym. Przy rozpoznanej nadczynności tarczycy ashwagandha wymaga szczególnej ostrożności. Szczegóły: ashwagandha a lewotyroksyna.

Choroby autoimmunologiczne i leki hamujące odporność. Wpływ ashwagandhy na układ odpornościowy nie ma jednego kierunku. Przy przeszczepieniu narządu i chorobach autoimmunologicznych należy jej unikać. Szczegóły: ashwagandha a leki immunosupresyjne.

Leki obniżające stężenie glukozy i ciśnienie tętnicze. BfR wskazuje, że preparaty z ashwagandhą mogą wchodzić w interakcje z lekami regulującymi stężenie glukozy we krwi i ciśnienie tętnicze. Przy takich lekach przyjmowanie ashwagandhy należy omówić z lekarzem (komunikat BfR 39/2024).

Preparaty z piperyną. U 12 zdrowych ochotników 20 mg piperyny na dobę przez 10 dni zwiększyło pole pod krzywą stężenia feksofenadyny z 3403,7 do 5724,7 ng·h/ml (PMID 27981349). Ilość piperyny podają 2 z 4 pozycji z jej dodatkiem: 2 mg piperyny i 1 mg wyciągu z pieprzu w porcji (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026). To dziesięciokrotnie mniej niż w badaniu. Badanie nie sprawdzało wpływu tak małej ilości na wchłanianie leków, więc mniejsza ilość nie znosi ostrożności. Przy lekach przyjmowanych na stałe preparat z piperyną należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Nie należy przekraczać porcji zalecanej przez producenta. Przy lekach przyjmowanych na stałe i przy chorobach przewlekłych przyjmowanie ashwagandhy należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Status oświadczeń zdrowotnych w UE

W wykazie dozwolonych oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012) ashwagandhy nie ma. Unijny rejestr oświadczeń nie zawiera dla niej żadnego wpisu, a ocena oświadczeń dla substancji roślinnych jest w UE wstrzymana (rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE, rozporządzenie (WE) nr 1924/2006). Dlatego ten ranking porównuje skład i oznakowanie preparatów, a nie przypisuje ashwagandzie działania na zdrowie.

Najczęstsze pytania

Czy więcej miligramów na etykiecie oznacza więcej witanolidów?

Nie zawsze. Liczba w nazwie to zwykle masa wyciągu albo proszku. Ilość witanolidów zależy od standaryzacji, a podaje ją tylko 19 ze 116 pozycji (pomiar katalogu SuplerMed, 15.10.2026).

Ile witanolidów może być w suplemencie?

Według opinii Zespołu do spraw Suplementów Diety najwyżej 10 mg w zalecanej dziennej porcji, w preparatach dla dorosłych (uchwała nr 7/2020).

Wyciąg czy sproszkowany korzeń?

Przy wyciągu ze standaryzacją ilość witanolidów w porcji da się wyliczyć. Przy proszku bez deklaracji nie da się jej ustalić, a zawartość głównego witanolidu w korzeniu waha się według uzasadnienia uchwały nr 7/2020 od 0,01574% do 0,31% w przeliczeniu na suchą masę.

Czy ashwagandha jest bezpieczna dla wątroby?

Opisano rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby, zwykle po 2–12 tygodniach stosowania (NIH LiverTox, NBK548536). Przy marskości i zaawansowanej chorobie wątroby należy jej unikać. Żółtaczka albo świąd to powód do odstawienia i kontaktu z lekarzem.

Czy można łączyć ashwagandhę z lekami?

Przy lekach uspokajających, nasennych i przeciwpadaczkowych nie należy jej stosować (uchwała nr 7/2020). Przy lewotyroksynie, lekach hamujących odporność oraz lekach obniżających stężenie glukozy albo ciśnienie tętnicze decyzję podejmuje się z lekarzem.

Więcej na ten temat

Źródła

Zespół do spraw Suplementów Diety. Uchwała nr 7/2020 z dnia 7 lutego 2020 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej stosowania Withania somnifera (L.) Dunal jako składnika suplementów diety, wraz z uzasadnieniem. Główny Inspektorat Sanitarny, https://www.gov.pl/web/gis/zespol-do-spraw-suplementow-diety
Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR). Ashwagandha: food supplements with potential health risks. Komunikat 39/2024 z 10 września 2024 r.
Avula B, Katragunta K, Tatapudi KK, Wang YH, Chittiboyina AG, Khan IA. A Comparison of British and US Pharmacopoeia Standards for Quality of Ashwagandha Dietary Supplements in Commerce. Phytother Res. 2026;40(8):4833-4844. PMID 41386716.
NIH LiverTox: Ashwagandha. NCBI Bookshelf NBK548536, aktualizacja 3.12.2024.
Pérez Pérez S, Zumaqué-Valverde E, Saavedra Chacón MF, Arteta Cueto AA. Ashwagandha-Induced Herb-Induced Liver Injury Assessed With the Updated 2016 RUCAM. Case Reports Hepatol. 2026;2026:8417352. PMID 42529606.
Verma N, Gupta SK, Tiwari S, Mishra AK. Safety of Ashwagandha Root Extract: A Randomized, Placebo-Controlled, study in Healthy Volunteers. Complement Ther Med. 2021;57:102642. PMID 33338583.
Bedada SK, Boga PK. The influence of piperine on the pharmacokinetics of fexofenadine, a P-glycoprotein substrate, in healthy volunteers. Eur J Clin Pharmacol. 2017;73(3):343-349. PMID 27981349.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych; rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE (rozporządzenie (WE) nr 1924/2006).
Katalog SuplerMed — pomiar własny, 15.10.2026.