SuplerMed
Sprawdzone przez farmaceutę

Borówka czernica a doustne leki przeciwzakrzepowe — czy można je łączyć?

OstrożnośćBorówka czernica a doustne leki przeciwzakrzepowe: zmiany wskaźnika INR w obu kierunkach

Co robić

Osoby leczone warfaryną lub acenokumarolem nie powinny bez konsultacji z lekarzem przyjmować preparatów i soków z borówki czernicy ani jeść dużych ilości jej owoców. Po rozpoczęciu i po zakończeniu stosowania borówki czernicy należy ustalić z lekarzem kontrolę wskaźnika INR. Krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie.

Mechanizm

Charakterystyki dwóch zarejestrowanych w Polsce produktów leczniczych z suszonym owocem borówki czernicy podają, że stosowanie ich razem z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi może zwiększać ryzyko krwawień. Jedna z nich zaleca wprost, by nie łączyć produktu z tymi lekami. Monografie ziołowe Unii Europejskiej podają, że interakcji nie zgłoszono.

W raporcie oceniającym Europejskiej Agencji Leków opisano jednak trzy przypadki zmiany działania doustnych leków przeciwzakrzepowych u osób stosujących borówkę czernicę. W pierwszym, opisanym bez podania wieku, płci, dawek i czasu stosowania, wskaźnik INR wzrósł do 16,6.

W drugim 77-letni mężczyzna, który od pięciu lat jadł duże ilości borówek, 16 dni po rozpoczęciu leczenia warfaryną zgłosił się w trybie pilnym z krwawieniem z odbytu, a jego wskaźnik INR wynosił 15,0. Następnego dnia zgłosił się ponownie z krwiomoczem i znów wymagał leczenia szpitalnego.

W trzecim u 80-letniej kobiety długotrwale leczonej warfaryną wskaźnik INR spadł do 1,6 cztery dni po rozpoczęciu picia soku z borówki czernicy, co oznacza słabsze działanie leku. Wskaźnik INR zmieniał się więc w obu kierunkach.

Według raportu mimo tych pojedynczych opisów nie udało się udowodnić rzeczywistego zagrożenia interakcją z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi przy dawkach zalecanych dla produktów leczniczych z borówką czernicą. Raport zaleca jednak ostrożność u osób leczonych tymi lekami.

Mechanizmu nie ustalono. Raport oceniający opisuje hamowanie zlepiania się płytek krwi przez wyciąg z owoców borówki czernicy i zawarte w nim antocyjanozydy w badaniach laboratoryjnych, u zwierząt oraz w jednym badaniu u ochotników. Takie działanie mogłoby zwiększać ryzyko krwawień. Nie tłumaczy jednak spadku wskaźnika INR po soku z borówki. Raport uznaje ten kierunek za zaskakujący, a jego mechanizm za niejasny. Warfaryna i acenokumarol mają wąski przedział terapeutyczny, dlatego nawet niewielka zmiana ich działania może istotnie zmienić wskaźnik INR.

Dokument

„Stosowanie produktu łącznie z lekami przeciwzakrzepowymi (np. heparyna i jej pochodne, warfaryna) i przeciwpłytkowymi (np. kwas acetylosalicylowy), czynnikami trombolitycznymi może zwiększać ryzyko krwawień.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy (Vaccinium myrtillus L., fructus), zioła do zaparzania, Polpharma, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21274401/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy, zioła do zaparzania (Polpharma), punkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 14957. Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy, zioła do zaparzania (Herbapol Kraków), punkt 4.5, rekord 14178. Raport oceniający dotyczący Vaccinium myrtillus L., fructus recens i Vaccinium myrtillus L., fructus siccus, EMA/HMPC/555161/2013, przyjęty 29 września 2015 r., punkty 3.1.3, 4.1.1, 5.5.4 i 5.6. Monografie ziołowe Unii Europejskiej EMA/HMPC/375808/2014 i EMA/HMPC/678995/2013, punkt 4.5. Opisy przypadków według raportu: Peris J, Pascual B, Garcia L, Muro N, Surra G, Vinuesa T. Pharm World Sci 2008, 30:677-678, streszczenie zjazdowe. Paoletti A, Gallo E, Benemei S, Vietri M, Lapi F, Volpi R, Menniti-Ippolito F, Gori L, Mugelli A, Firenzuoli F, Vannacci A. Evid Based Complement Alternat Med 2011, 2011:612150, PMID 21274401. Aktaş C, Şenkal V, Sarikaya S, Karti S. Turk J Geriatr 2011, 14(1):79-81. Dostęp: 01.10.2026.

Cytowanie

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Jak sprawdziliśmy ten tekst

Sprawdził
mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068
Podpis
Zasady
Jak powstają i jak sprawdzamy treści

Borówka czernica — inne interakcje

Doustne leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, acenokumarol) — inne interakcje

Wysokie ryzyko Chlorella a doustne leki przeciwzakrzepowe Jeśli przyjmujesz warfarynę albo acenokumarol, nie zaczynaj przyjmowania chlorelli bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Nie odstawiaj jej też nagle, jeśli już ją przyjmujesz i masz ustaloną dawkę leku. Charakterystyka warfaryny każe unikać drastycznych zmian nawyków żywieniowych, stosować suplementy diety z ostrożnością, a pokarmy zawierające witaminę K, zwłaszcza zielone warzywa i liście, spożywać możliwie równomiernie. Charakterystyka acenokumarolu zaleca spożywać względnie stałe ilości pokarmów z witaminą K1. Jeśli przyjmujesz kilka preparatów, wymień je wszystkie. O każdej zmianie powiedz lekarzowi, bo może być potrzebna kontrola INR. Leku przeciwzakrzepowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie: u osób z migotaniem przedsionków zapobiega on powikłaniom zakrzepowo-zatorowym, w tym udarowi.Ostrożność Pokrzywa a doustne leki przeciwzakrzepowe Osoba leczona lekami przeciwzakrzepowymi, w tym warfaryną lub acenokumarolem, powinna zapytać lekarza przed rozpoczęciem przyjmowania preparatów z pokrzywy, także herbat i soków. Charakterystyka mówi o soku ze świeżego ziela, a odniesienie do innych postaci pokrzywy wykracza poza jej treść i wynika z ostrożności.Ostrożność Lucerna siewna a doustne leki przeciwzakrzepowe Jeśli przyjmujesz warfarynę albo acenokumarol, nie zaczynaj przyjmowania preparatu z lucerną bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Nie odstawiaj go też nagle, jeśli już go przyjmujesz i masz ustaloną dawkę leku: nagła zmiana podaży witaminy K działa w obie strony. Sprawdź skład wszystkich przyjmowanych suplementów, ponieważ lucerna bywa składnikiem mieszanek zielonych roślin i preparatów wielowitaminowych. O każdej zmianie powiedz lekarzowi, ponieważ może być potrzebna kontrola INR. Leku przeciwzakrzepowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie.Ostrożność Chitozan a doustne leki przeciwzakrzepowe Jeśli przyjmujesz warfarynę albo acenokumarol, nie zaczynaj przyjmowania chitozanu bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. O każdym rozpoczęciu i odstawieniu chitozanu powiedz lekarzowi, ponieważ może być potrzebna kontrola INR. Między chitozanem a lekiem zachowaj kilka godzin odstępu. Sińce bez urazu, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu albo czarny stolec wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Leku przeciwzakrzepowego nie wolno odstawiać ani zmieniać jego dawki samodzielnie.

Znajdź substancję lub lek

To pole niczego nie zestawia. Prowadzi do strony z opisami jednej substancji albo grupy leków.

Bezpłatnie i bez logowania. Nazwy leków pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych.

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.