Borówka czernica a doustne leki przeciwzakrzepowe — czy można je łączyć?

Na czym polega

Charakterystyki dwóch zarejestrowanych w Polsce produktów leczniczych z suszonym owocem borówki czernicy podają, że stosowanie ich razem z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi może zwiększać ryzyko krwawień. Jedna z nich zaleca wprost, by nie łączyć produktu z tymi lekami. Monografie ziołowe Unii Europejskiej podają, że interakcji nie zgłoszono. W raporcie oceniającym Europejskiej Agencji Leków opisano jednak trzy przypadki zmiany działania doustnych leków przeciwzakrzepowych u osób stosujących borówkę czernicę. W pierwszym, opisanym bez podania wieku, płci, dawek i czasu stosowania, wskaźnik INR wzrósł do 16,6. W drugim 77-letni mężczyzna, który od pięciu lat jadł duże ilości borówek, 16 dni po rozpoczęciu leczenia warfaryną zgłosił się w trybie pilnym z krwawieniem z odbytu, a jego wskaźnik INR wynosił 15,0. Następnego dnia zgłosił się ponownie z krwiomoczem i znów wymagał leczenia szpitalnego. W trzecim u 80-letniej kobiety długotrwale leczonej warfaryną wskaźnik INR spadł do 1,6 cztery dni po rozpoczęciu picia soku z borówki czernicy, co oznacza słabsze działanie leku. Wskaźnik INR zmieniał się więc w obu kierunkach. Według raportu mimo tych pojedynczych opisów nie udało się udowodnić rzeczywistego zagrożenia interakcją z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi przy dawkach zalecanych dla produktów leczniczych z borówką czernicą. Raport zaleca jednak ostrożność u osób leczonych tymi lekami.

Dlaczego

Mechanizmu nie ustalono. Raport oceniający opisuje hamowanie zlepiania się płytek krwi przez wyciąg z owoców borówki czernicy i zawarte w nim antocyjanozydy w badaniach laboratoryjnych, u zwierząt oraz w jednym badaniu u ochotników. Takie działanie mogłoby zwiększać ryzyko krwawień. Nie tłumaczy jednak spadku wskaźnika INR po soku z borówki. Raport uznaje ten kierunek za zaskakujący, a jego mechanizm za niejasny. Warfaryna i acenokumarol mają wąski przedział terapeutyczny, dlatego nawet niewielka zmiana ich działania może istotnie zmienić wskaźnik INR.

Co robić

Osoby leczone warfaryną lub acenokumarolem nie powinny bez konsultacji z lekarzem przyjmować preparatów i soków z borówki czernicy ani jeść dużych ilości jej owoców. Po rozpoczęciu i po zakończeniu stosowania borówki czernicy należy ustalić z lekarzem kontrolę wskaźnika INR. Krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez urazu, krew w moczu, czarny stolec albo przedłużone krwawienie z drobnej rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie.

Potwierdza dokument urzędowy

„Stosowanie produktu łącznie z lekami przeciwzakrzepowymi (np. heparyna i jej pochodne, warfaryna) i przeciwpłytkowymi (np. kwas acetylosalicylowy), czynnikami trombolitycznymi może zwiększać ryzyko krwawień.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy (Vaccinium myrtillus L., fructus), zioła do zaparzania, Polpharma, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21274401/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy, zioła do zaparzania (Polpharma), punkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 14957. Charakterystyka Produktu Leczniczego Owoc Borówki czernicy, zioła do zaparzania (Herbapol Kraków), punkt 4.5, rekord 14178. Raport oceniający dotyczący Vaccinium myrtillus L., fructus recens i Vaccinium myrtillus L., fructus siccus, EMA/HMPC/555161/2013, przyjęty 29 września 2015 r., punkty 3.1.3, 4.1.1, 5.5.4 i 5.6. Monografie ziołowe Unii Europejskiej EMA/HMPC/375808/2014 i EMA/HMPC/678995/2013, punkt 4.5. Opisy przypadków według raportu: Peris J, Pascual B, Garcia L, Muro N, Surra G, Vinuesa T. Pharm World Sci 2008, 30:677-678, streszczenie zjazdowe. Paoletti A, Gallo E, Benemei S, Vietri M, Lapi F, Volpi R, Menniti-Ippolito F, Gori L, Mugelli A, Firenzuoli F, Vannacci A. Evid Based Complement Alternat Med 2011, 2011:612150, PMID 21274401. Aktaş C, Şenkal V, Sarikaya S, Karti S. Turk J Geriatr 2011, 14(1):79-81. Dostęp: 01.10.2026.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Doustne leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, acenokumarol) — inne interakcje

• Wysokie ryzykoChlorella a warfaryna i acenokumarol — glon może osłabić działanie leku
• OstrożnośćPokrzywa a leki przeciwzakrzepowe — słabsze działanie leku