Mniszek lekarski a inhibitory ACE — czy można je łączyć?

Na czym polega

Raporty oceniające Europejskiej Agencji Leków dla liścia mniszka oraz dla ziela z korzeniem podają, że należy unikać łącznego picia herbaty z mniszka i leczenia między innymi inhibitorami ACE. Raporty wiążą to z dużą ilością potasu, którą może dostarczać herbata z mniszka pita w dawkach tradycyjnych dla produktów leczniczych. Raporty podają to zalecenie w części o danych nieklinicznych, jako wniosek z oszacowania podaży potasu. Monografie go nie przejęły. W naparze z 5 g liści mniszka w 200 ml wody oznaczono 519 mg potasu w litrze. Zawartość potasu w wyciągach wodno-alkoholowych, w soku ze świeżej rośliny i w sproszkowanym surowcu nie jest znana. Według raportu dla liścia te same ograniczenia dotyczą również tych postaci. Charakterystyka enalaprylu podaje, że inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, czyli nadmierne stężenie potasu we krwi. W przeszukanych charakterystykach inhibitorów ACE mniszek ani inne produkty roślinne nie występują. Monografie ziołowe Unii Europejskiej dla liścia oraz dla ziela z korzeniem w punkcie o interakcjach podają, że interakcji nie zgłoszono. W części o bezpieczeństwie klinicznym oba raporty podają, że interakcje nie są znane. Raport oceniający dla korzenia w punkcie o interakcjach podaje brak danych. Charakterystyka zarejestrowanego w Polsce soku ze świeżego korzenia mniszka podaje, że osoby z uszkodzeniem nerek, cukrzycą i chorobami serca nie powinny stosować tego soku z powodu ryzyka hiperkaliemii. Opisu przypadku hiperkaliemii po łącznym stosowaniu mniszka i inhibitora ACE nie odnaleziono.

Dlaczego

Według charakterystyki enalaprylu inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu, hormonu zwiększającego wydalanie potasu przez nerki. Dodatkowy potas z mniszka może w tej sytuacji łatwiej podnieść stężenie potasu we krwi. Według raportów oceniających u zdrowych dorosłych nawet duża dawka potasu przyjęta doustnie jest szybko wydalana, a jego stężenie we krwi rośnie niewiele. Raporty podają, że ciężka hiperkaliemia w czasie leczenia inhibitorami ACE występuje głównie u osób z cukrzycą i niewydolnością nerek. Ryzyko hiperkaliemii rośnie przy dużych dawkach inhibitorów ACE, a jeszcze bardziej po dodaniu leku z grupy antagonistów aldosteronu, na przykład spironolaktonu. Według raportów u osób z hiperkaliemią duża dzienna podaż potasu może wyraźnie podnieść stężenie potasu we krwi. U osób z niewydolnością nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca może to prowadzić do szkodliwych powikłań.

Co robić

Osoby leczone inhibitorami ACE, na przykład ramiprylem, lizynoprylem, peryndoprylem lub enalaprylem, nie powinny stosować mniszka lekarskiego, w tym herbat, soków i wyciągów, bez konsultacji z lekarzem. Dotyczy to szczególnie osób z chorobami nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca oraz osób przyjmujących jednocześnie preparaty potasu albo inne leki zwiększające stężenie potasu we krwi. Mrowienie, osłabienie mięśni albo nierówne lub kołaczące bicie serca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku ani go odstawiać.

Źródła

Raport oceniający dotyczący Taraxacum officinale Weber ex Wigg., folium, EMA/HMPC/579634/2008, 12 listopada 2009 r., część o hiperkaliemii w danych toksykologicznych oraz punkt 5.5. Raport oceniający dotyczący Taraxacum officinale Weber ex Wigg., radix cum herba, EMA/HMPC/212897/2008, 12 listopada 2009 r., te same części. Wspólnotowe monografie ziołowe EMA/HMPC/579636/2008 (liść) i EMA/HMPC/212895/2008 Corr 1 (ziele z korzeniem), punkty 4.4 i 4.5. Raport oceniający dotyczący Taraxacum officinale F.H. Wigg., radix, EMA/HMPC/475725/2020, punkt 5.5.4. Charakterystyka produktu leczniczego Benalapril 5 (enalapryl), tabletki 5 mg, punkt 4.4. Charakterystyka produktu leczniczego Succus Taraxaci Phytopharm, sok ze świeżego korzenia mniszka, płyn doustny, punkt 4.4. Dostęp: 01.10.2026.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Mniszek lekarski — inne interakcje

• OstrożnośćMniszek lekarski a preparaty potasu: ryzyko nadmiaru potasu we krwi
• OstrożnośćMniszek lekarski a diuretyki oszczędzające potas: ryzyko nadmiaru potasu we krwi

Inhibitory ACE (ramipryl/lizynopryl) — inne interakcje

• Wysokie ryzykoSuplementy potasu przy ACE inhibitorach – groźna hiperkaliemia