Mniszek lekarski a potas — czy można je łączyć?

Na czym polega

Charakterystyka produktu leczniczego z chlorkiem potasu podaje, że bogate w potas produkty spożywcze i roślinne, w tym liście i korzenie mniszka lekarskiego, zwiększają ryzyko hiperkaliemii, czyli nadmiernego stężenia potasu we krwi. Monografie ziołowe Unii Europejskiej dla liścia mniszka oraz dla ziela z korzeniem zalecają, by osoby z niewydolnością nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca unikały tych surowców z powodu możliwego ryzyka hiperkaliemii. Podobne ostrzeżenie zawiera charakterystyka zarejestrowanego w Polsce soku ze świeżego korzenia mniszka. Według raportów oceniających Europejskiej Agencji Leków liść mniszka zawiera od około 30 do około 49 mg potasu w gramie surowca, a do naparu przechodzą około dwie trzecie tej ilości. W korzeniu oznaczono średnio około 25 mg potasu w gramie. Zawartość potasu w wyciągach wodno-alkoholowych i w soku ze świeżej rośliny nie jest znana. Monografia z 2021 roku dla samego korzenia ostrzeżenia o hiperkaliemii nie zawiera, a raport oceniający dla korzenia w punkcie o interakcjach podaje brak danych. Monografie ziołowe Unii Europejskiej podają, że interakcji nie zgłoszono. Opisu przypadku hiperkaliemii po łącznym stosowaniu mniszka i preparatu potasu nie odnaleziono.

Dlaczego

Charakterystyka preparatu potasu wiąże ryzyko hiperkaliemii z dużą zawartością potasu w mniszku. Potas z mniszka sumuje się z potasem z preparatu. Według raportów oceniających u osób ze sprawnymi nerkami nawet duża dawka potasu przyjęta doustnie jest szybko wydalana, a jego stężenie we krwi rośnie niewiele. Raporty podają, że hiperkaliemia pojawia się, gdy organizm traci zdolność utrzymania stałego stężenia potasu, przede wszystkim przy upośledzonej czynności nerek, a także u części osób z cukrzycą. Niewydolność serca jako stan zwiększonego ryzyka wymieniają zarówno raporty, jak i monografie liścia oraz ziela z korzeniem w punkcie o ostrzeżeniach. Raporty wymieniają wśród przyczyn hiperkaliemii leczenie potasem oraz leki zwiększające stężenie potasu we krwi.

Co robić

Osoby przyjmujące preparaty potasu, zwłaszcza przepisane przez lekarza, nie powinny stosować mniszka lekarskiego, w tym herbat, soków i wyciągów, bez konsultacji z lekarzem. Dotyczy to szczególnie osób z chorobami nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca oraz osób przyjmujących leki zwiększające stężenie potasu we krwi. Mrowienie, osłabienie mięśni albo nierówne lub kołaczące bicie serca wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Dawki preparatu potasu nie należy zmieniać samodzielnie.

Potwierdza dokument urzędowy

„bogate w potas produkty spożywcze i roślinne (np. liście i korzenie mniszka lekarskiego, banany, pomidory, sok pomarańczowy) zwiększają ryzyko hiperkaliemii” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Kaldyum (Kalii chloridum), 600 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego — Kaldyum (Kalii chloridum), 600 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde, 4.5

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Potas — inne interakcje

• Wysokie ryzykoSuplementy potasu przy ACE inhibitorach – groźna hiperkaliemia
• Wysokie ryzykoSartany + suplementy potasu – ryzyko hiperkaliemii
• Wysokie ryzykoPotas z diuretykami oszczędzającymi potas — ryzyko hiperkaliemii
• Wysokie ryzykoPotas a eplerenon — ryzyko nadmiaru potasu we krwi
• Wysokie ryzykoPotas a finerenon — wymagana kontrola stężenia potasu
• Wysokie ryzykoChlorek potasu w tabletce a glikopironium — ryzyko uszkodzenia przewodu pokarmowego