Izoniazyd: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami
📖 Ta strona zbiera wyłącznie interakcje. Monografie podpisane przez farmaceutę dla substancji z tej strony: witamina B6, witamina D3.
W skrócie: Izoniazyd (INH) powoduje niedobór witaminy B6. Pirydoksynę stosuje się przy izoniazydzie profilaktycznie. Charakterystyka Produktu Leczniczego (URPL): 10 mg na dobę, a jeśli wystąpi zapalenie nerwu — zwiększenie do 50 mg na dobę. Wytyczne ATS/CDC/IDSA (2016): 25–50 mg na dobę u osób z czynnikami ryzyka neuropatii (ciąża, karmienie piersią, zakażenie HIV, cukrzyca, uzależnienie od alkoholu, niedożywienie, przewlekła niewydolność nerek, podeszły wiek), a przy rozpoznanej już neuropatii 100 mg na dobę. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca 0,5–1 mg/kg na dobę u dzieci z ciężkim niedożywieniem, dzieci zakażonych HIV i ciężarnych nastolatek, a przy utrzymujących się objawach neuropatii 2–5 mg/kg na dobę. Dawkę ustala lekarz prowadzący leczenie przeciwgruźlicze. Nie odstawiaj pirydoksyny i nie zmieniaj dawki bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Izoniazyd wchodzi w udokumentowane interakcje z: witamina B6, witamina D3. Poniżej 2 interakcji — mechanizm, zalecenie i źródło dla każdej.
Zestawienie: 2 udokumentowanych interakcji
W tym 2 wymagających ostrożności. Każdą pozycję rozwija karta niżej — z mechanizmem, postępowaniem i źródłem.
Pirydoksynę stosuje się przy izoniazydzie profilaktycznie. Charakterystyka Produktu Leczniczego (URPL): 10 mg na dobę, a jeśli wystąpi zapalenie nerwu — zwiększenie do 50 mg na dobę. Wytyczne ATS/CDC/IDSA (2016): 25–50 mg na dobę u osób z czynnikami ryzyka neuropatii (ciąża, karmienie piersią, zakażenie HIV, cukrzyca, uzależnienie od alkoholu, niedożywienie, przewlekła niewydolność nerek, podeszły wiek), a przy rozpoznanej już neuropatii 100 mg na dobę. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca 0,5–1 mg/kg na dobę u dzieci z ciężkim niedożywieniem, dzieci zakażonych HIV i ciężarnych nastolatek, a przy utrzymujących się objawach neuropatii 2–5 mg/kg na dobę. Dawkę ustala lekarz prowadzący leczenie przeciwgruźlicze. Nie odstawiaj pirydoksyny i nie zmieniaj dawki bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Jeśli przyjmujesz izoniazyd, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie o witaminie D i ustal z nim kontrolę jej stężenia we krwi. Dawkę dobiera lekarz na podstawie wyniku badania — przy tym leczeniu może być wyższa niż zwykle. Bóle kostne i mięśniowe, osłabienie siły mięśni oraz skurcze wymagają zgłoszenia lekarzowi, a nie samodzielnego zwiększania dawki.
Czego to zestawienie nie mówi. Wymienia wyłącznie interakcje, które mamy udokumentowane i zweryfikowane przez farmaceutę.
Nieobecność substancji w tabeli nie znaczy, że jej połączenie z Izoniazyd jest bezpieczne — znaczy, że nie mamy o nim wpisu.
O każdym łączeniu decyduje lekarz lub farmaceuta znający pełną listę przyjmowanych preparatów.
Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami
skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Sprawdź swoje substancje w bazie interakcji
Podaj wszystko, co przyjmujesz — także leki bez recepty, antykoncepcję hormonalną, zioła i herbatki ziołowe. Czego nie podasz, tego narzędzie nie sprawdzi.
Narzędzie zestawia parami substancje, które podasz, i szuka ich w bazie udokumentowanych interakcji. Konto nie jest potrzebne. Wpisuj po jednej nazwie w pole: substancję („magnez”) albo nazwę leku z opakowania („Euthyrox”) — przy lekach pole podpowiada nazwy z Rejestru Produktów Leczniczych. Nazw handlowych suplementów nie rozpoznajemy — przy nich podaj składnik z etykiety.
Prowadzisz aptekę, sklep albo portal o zdrowiu? To narzędzie możesz osadzić u siebie — instrukcja i kod do wklejenia. Bezpłatnie, bez rejestracji.
Izoniazyd jest antagonistą witaminy B6 — wiąże jej aktywną formę w nieaktywny związek wydalany przez nerki, a jego metabolity hamują enzym wytwarzający tę formę. Skutkiem może być neuropatia obwodowa, tym częstsza, im wyższa dawka izoniazydu i dłuższa terapia.
Postępowanie opisane w źródle: Pirydoksynę stosuje się przy izoniazydzie profilaktycznie. Charakterystyka Produktu Leczniczego (URPL): 10 mg na dobę, a jeśli wystąpi zapalenie nerwu — zwiększenie do 50 mg na dobę. Wytyczne ATS/CDC/IDSA (2016): 25–50 mg na dobę u osób z czynnikami ryzyka neuropatii (ciąża, karmienie piersią, zakażenie HIV, cukrzyca, uzależnienie od alkoholu, niedożywienie, przewlekła niewydolność nerek, podeszły wiek), a przy rozpoznanej już neuropatii 100 mg na dobę. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca 0,5–1 mg/kg na dobę u dzieci z ciężkim niedożywieniem, dzieci zakażonych HIV i ciężarnych nastolatek, a przy utrzymujących się objawach neuropatii 2–5 mg/kg na dobę. Dawkę ustala lekarz prowadzący leczenie przeciwgruźlicze. Nie odstawiaj pirydoksyny i nie zmieniaj dawki bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Izoniazyd łączy się z fosforanem pirydoksalu (PLP — aktywna forma witaminy B6) w nieaktywny hydrazon, wydalany przez nerki; metabolity izoniazydu hamują dodatkowo kinazę pirydoksalową, czyli enzym wytwarzający PLP. Rośnie też wydalanie pirydoksyny z moczem. Niedobór PLP zaburza pracę zależnych od niego dekarboksylaz — m.in. syntezę GABA i serotoniny.
Charakterystyka produktu leczniczego z cholekalcyferolem podaje, że izoniazyd może zmniejszać skuteczność cholekalcyferolu przez hamowanie jego przemiany metabolicznej. Izoniazyd jest podstawowym lekiem przeciwgruźliczym, przyjmowanym przez wiele miesięcy, często razem z ryfampicyną — a ryfampicyna osłabia witaminę D drugą drogą, przez pobudzenie enzymów wątrobowych. Przy takim leczeniu obie drogi działają jednocześnie. Niedobór witaminy D w gruźlicy ma znaczenie dodatkowe: choroba sama sprzyja ubytkowi masy kostnej.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz izoniazyd, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie o witaminie D i ustal z nim kontrolę jej stężenia we krwi. Dawkę dobiera lekarz na podstawie wyniku badania — przy tym leczeniu może być wyższa niż zwykle. Bóle kostne i mięśniowe, osłabienie siły mięśni oraz skurcze wymagają zgłoszenia lekarzowi, a nie samodzielnego zwiększania dawki.
Mechanizm i źródło
Mechanizm: Cholekalcyferol nie jest czynny w postaci, w jakiej się go przyjmuje. W wątrobie powstaje z niego 25-hydroksywitamina D, a w nerkach — przy udziale 1-hydroksylazy — postać właściwie działająca, czyli 1,25-dihydroksywitamina D. Charakterystyka wskazuje, że izoniazyd hamuje tę aktywację metaboliczną. Stężenie postaci czynnej maleje mimo prawidłowego przyjmowania suplementu.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholecalciferol IBSA, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 48162, punkt 4.5: „Izoniazyd. Izoniazyd może zmniejszać skuteczność cholekalcyferolu w wyniku hamowania aktywacji metabolicznej cholekalcyferolu”. Druga droga osłabienia przy tym samym schemacie leczenia: „Ryfampicyna może zmniejszać skuteczność cholekalcyferolu, w wyniku indukcji enzymów wątrobowych” (ten sam punkt; para 242 w tej bazie).
Potwierdza dokument urzędowy: „Izoniazyd może zmniejszać skuteczność cholekalcyferolu w wyniku hamowania aktywacji metabolicznej cholekalcyferolu.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholecalciferol IBSA (Cholecalciferolum), roztwór doustny, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
