Penicylamina: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068.
· Monografie: żelazo, witamina B6.

W skrócie: Żelazo a penicylamina — słabsze wchłanianie leku. Zachować odstęp co najmniej dwóch godzin między preparatem żelaza a penicylaminą. Zalecenie obejmuje preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z żelazem oraz leki z żelazem wydawane na receptę. O preparacie żelaza należy powiedzieć lekarzowi prowadzącemu, ponieważ charakterystyka wymaga regularnych badań krwi i moczu w czasie leczenia penicylaminą. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Ryzyko

Wysokie ryzyko Dowody: ChPL

Żelazo a penicylamina — słabsze wchłanianie leku

żelazo × penicylamina

Penicylamina to lek chelatujący, czyli wiążący jony metali. Stosuje się ją w chorobie Wilsona, reumatoidalnym zapaleniu stawów, zatruciu ołowiem i cystynurii, czyli chorobie prowadzącej do kamicy nerkowej. Charakterystyka produktu leczniczego Cuprenil podaje, że penicylamina tworzy związki kompleksowe z metalami ciężkimi, dlatego między preparatem żelaza a penicylaminą należy zachować dwugodzinną przerwę. Penicylaminę przyjmuje się co najmniej 30 minut przed posiłkiem. Charakterystyka produktu leczniczego Feraccru, doustnego leku z żelazem, podaje, że żelazo zmniejsza wchłanianie penicylaminy, a odstęp ma wynosić co najmniej dwie godziny. Charakterystyka Cuprenilu podaje też, że penicylamina zwiększa zapotrzebowanie na witaminę B6; ta para ma osobny wpis.

Postępowanie opisane w źródle: Zachować odstęp co najmniej dwóch godzin między preparatem żelaza a penicylaminą. Zalecenie obejmuje preparaty wielowitaminowe i wieloskładnikowe z żelazem oraz leki z żelazem wydawane na receptę. O preparacie żelaza należy powiedzieć lekarzowi prowadzącemu, ponieważ charakterystyka wymaga regularnych badań krwi i moczu w czasie leczenia penicylaminą. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka nazywa mechanizm tworzeniem związków kompleksowych z metalami. Jon żelaza wiąże cząsteczkę penicylaminy w przewodzie pokarmowym w połączenie, które się nie wchłania, więc do krwi trafia mniej leku.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Cuprenil (penicylamina), pkt 4.5 i 4.2 — Rejestr Produktów Leczniczych URPL; Charakterystyka Produktu Leczniczego Feraccru (żelaza(III) maltol), pkt 4.5 — Europejska Agencja Leków

Potwierdza dokument urzędowy: „Produkt leczniczy tworzy związki kompleksowe z metalami ciężkimi, dlatego w przypadku stosowania preparatów żelaza należy zachować dwugodzinną przerwę pomiędzy przyjmowaniem tych preparatów a penicylaminą.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Cuprenil (penicylamina), tabletki powlekane, sekcja 4.5 i 4.2; ChPL Feraccru pkt 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność

Ostrożność Dowody: umiarkowany

Penicylamina inaktywuje witaminę B6

penicylamina × witamina B6

Penicylamina tworzy tiazolindynę z pirydoksalem, tworząc nieaktywny kompleks. Prowadzi to do niedoboru B6 i neuropatii.

Postępowanie opisane w źródle: Przy terapii penicylaminą (reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Wilsona) stosuje się uzupełnianie witaminy B6, a jej dawkę ustala lekarz prowadzący. Bywa ona wyższa niż górny tolerowany poziom spożycia dla osób zdrowych, wynoszący 12 mg na dobę (EFSA, 2023), dlatego nie należy dobierać jej samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Penicylamina (tiol) reaguje z aldehydem pirydoksalowym przez kondensację azometynową, tworząc nieaktywną tiazolidynę.

Źródło: Ann N Y Acad Sci 1969 (PMID 5262031) — D-penicylamina wykazuje działanie antywitaminowe B6; NIH ODS Vitamin B6. Zweryfikowane: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068, 2026-07-01.

Brak substancji na tej stronie nie znaczy, że połączenie jest bezpieczne — znaczy, że nie mamy o nim wpisu.

Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.
Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404