Żurawina: z czym nie łączyć? Interakcje z lekami i suplementami

Treść medyczna zweryfikowana przez farmaceutę: mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068.

W skrócie: Sok żurawinowy a acenokumarol — ulotka leku zakazuje łączenia. W czasie leczenia acenokumarolem nie należy pić soku żurawinowego ani produktów zawierających koncentrat tego soku — tak podaje ulotka leku. Pytania o inne postacie żurawiny oraz o postępowanie po wypiciu soku warto zadać lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie.

Ryzyko

Wysokie ryzyko Dowody: ulotka URPL

Sok żurawinowy a acenokumarol — ulotka leku zakazuje łączenia

żurawina × acenokumarol

Ulotka produktu ACENOCUMAROL WZF, 4 mg, tabletki zawiera zakaz picia soku żurawinowego oraz produktów zawierających koncentrat soku żurawinowego w czasie stosowania acenokumarolu. Jako powód dokument podaje nasilenie działania leku i możliwość wystąpienia krwawień. Zakaz sformułowano dla soku i produktów z jego koncentratem; o innych postaciach żurawiny, w tym o ekstraktach w kapsułkach, ulotka nie wspomina.

Postępowanie opisane w źródle: W czasie leczenia acenokumarolem nie należy pić soku żurawinowego ani produktów zawierających koncentrat tego soku — tak podaje ulotka leku. Pytania o inne postacie żurawiny oraz o postępowanie po wypiciu soku warto zadać lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie.

Mechanizm

Mechanizm: Ulotka podaje, że sok żurawinowy nasila działanie acenokumarolu, nie wskazuje jednak, na czym to nasilenie polega. W tym dokumencie mechanizm pozostaje nieokreślony.

Źródło: Ulotka ACENOCUMAROL WZF, 4 mg, tabletki (URPL), sekcja: Acenocumarol WZF z jedzeniem, piciem i alkoholem

Potwierdza dokument urzędowy: „Podczas stosowania acenokumarolu nie należy pić soku żurawinowego ani produktów zawierających koncentrat soku żurawinowego, ponieważ nasila on działanie leku i może spowodować wystąpienie krwawień.” — Ulotka dla pacjenta ACENOCUMAROL WZF, 4 mg, tabletki, sekcja Acenocumarol WZF z jedzeniem, piciem i alkoholem, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Wysokie ryzyko Dowody: monografia urzędowa (przeciwwskazanie); w punkcie 4.5 przywołany jeden opis przypadku

Żurawina a takrolimus — połączenie przeciwwskazane według unijnej monografii ziołowej

żurawina × takrolimus

Unijna monografia ziołowa owocu żurawiny wielkoowocowej, przyjęta przez Europejską Agencję Leków, wymienia jednoczesne stosowanie żurawiny i takrolimusu wśród przeciwwskazań. Monografia przywołuje opis jednego przypadku: u pacjenta po przeszczepieniu nerki, który pił sok z żurawiny, zmniejszyło się stężenie takrolimusu we krwi. Dokument dotyczy soku z żurawiny stosowanego jako tradycyjny ziołowy produkt leczniczy. Te same środki ostrożności rozsądnie odnieść do suplementów z żurawiną. Takrolimus chroni przeszczepiony narząd przed odrzuceniem. Charakterystyka produktu leczniczego z takrolimusem podaje, że zmniejszenie stężenia leku we krwi może zwiększać ryzyko odrzucenia przeszczepu. Żurawiny ten dokument nie wymienia.

Postępowanie opisane w źródle: Osoby przyjmujące takrolimus nie powinny stosować soku z żurawiny ani preparatów z żurawiną. Dotyczy to także suplementów wieloskładnikowych z żurawiną. Jeśli preparat z żurawiną był stosowany razem z lekiem, należy poinformować o tym lekarza prowadzącego. Dotyczy to także odstawienia takiego preparatu, ponieważ lekarz może zlecić kontrolę stężenia leku we krwi. Dawki leku nie należy zmieniać samodzielnie.

Mechanizm

Mechanizm: Unijna monografia ziołowa żurawiny nie podaje mechanizmu tej interakcji. Takrolimus jest rozkładany głównie przez enzym CYP3A4. Charakterystyka produktu leczniczego z takrolimusem ostrzega, że produkty roślinne, które hamują lub pobudzają ten enzym, mogą zmieniać stężenie leku we krwi. Nie wiadomo, czy ten mechanizm odpowiada za przypadek opisany w monografii.

Źródło: European Union herbal monograph on Vaccinium macrocarpon Aiton, fructus, EMA/HMPC/49135/2017 (wersja finalna, przyjęta 23.11.2022), punkty 4.3 i 4.5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Advagraf (takrolimus), punkt 4.5 — Europejska Agencja Leków. Dostęp: 08.10.2026.

Wysokie ryzyko Dowody: charakterystyka produktu leczniczego

Żurawina a warfaryna — charakterystyka leku zaleca unikanie

żurawina × warfaryna

Charakterystyka leku Warfin podaje, że sok żurawinowy i inne wyroby z żurawiny mogą zwiększać działanie warfaryny, i zaleca unikanie tych wyrobów podczas leczenia. Warfaryna ma wąski zakres terapeutyczny, więc nawet niewielkie wzmocnienie jej działania zwiększa ryzyko krwawienia.

Postępowanie opisane w źródle: Podczas leczenia warfaryną nie stosuj suplementów z żurawiną ani soku żurawinowego. Siniaki bez urazu, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu i ciemny stolec zgłoś lekarzowi.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka nie opisuje mechanizmu. Podaje sam skutek: silniejsze działanie warfaryny.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin (Warfarinum natricum), tabletki, Rejestr Produktów Leczniczych, rekordy 16431 i 16432, punkt 4.5. Ta sama interakcja z acenokumarolem jest opisana jako para 309 w tej bazie.

Potwierdza dokument urzędowy: „Sok żurawinowy i inne wyroby z żurawiny mogą zwiększać działanie warfaryny, dlatego należy unikać spożywania tych wyrobów podczas stosowania warfaryny.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin (Warfarinum natricum), tabletki, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

Ostrożność

Ostrożność Dowody: ChPL

Żurawina a lonafarnib — owoc hamuje rozkład leku

żurawina × lonafarnib

Lonafarnib jest lekiem stosowanym w progerii i pokrewnych zespołach przedwczesnego starzenia. Charakterystyka produktu leczniczego wymienia żurawinę wśród owoców hamujących enzymy układu CYP3A, które rozkładają lek, i nakazuje unikać w czasie leczenia pokarmów oraz soków z tych owoców. Obok żurawiny wymienia grejpfruty, granaty i pomarańcze gorzkie.

Postępowanie opisane w źródle: W czasie leczenia lonafarnibem nie spożywać żurawiny, soku z żurawiny ani preparatów z jej ekstraktem. Charakterystyka wymienia owoce i soki, a preparatów z ekstraktem osobno nie nazywa. Ostrożność rozsądnie odnieść jednak i do nich. Każdy preparat roślinny omówić z lekarzem prowadzącym.

Mechanizm

Mechanizm: Charakterystyka podaje, że składniki tych owoców hamują aktywność enzymów układu CYP3A. Lonafarnib jest przez te enzymy rozkładany, więc ich zahamowanie zwiększa jego stężenie we krwi.

Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy (lonafarnib), pkt 4.5 — Europejska Agencja Leków

Potwierdza dokument urzędowy: „Grejpfruty, żurawiny, granaty i pomarańcze sewilskie (np. marmolada pomarańczowa), znane jako pomarańcze kwaśne lub gorzkie, hamują aktywność enzymów układu CYP3A. W czasie przyjmowania lonafarnibu należy unikać spożywania pokarmów lub soków zawierających te owoce (patrz punkt 4.2).” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy (lonafarnib), kapsułki twarde, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).

Brak substancji na tej stronie nie znaczy, że połączenie jest bezpieczne — znaczy, że nie mamy o nim wpisu.

Ważne: Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu. Przed łączeniem suplementów z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą — nie modyfikuj terapii samodzielnie.

Część treści w tej sekcji została wygenerowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł naukowych — zgodnie z zasadami redakcyjnymi SuplerMed. Nie stanowi porady medycznej: przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sprawdzanie zestawień jest wstrzymane. Nie porównujemy teraz wpisanych leków i suplementów między sobą, więc brak ostrzeżenia nie oznacza braku interakcji. Opisy poszczególnych par, podpisane przez farmaceutę, są w bazie interakcji. Zanim połączysz leki z suplementami, zapytaj lekarza lub farmaceutę.