Żurawina
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Jak działa
Żurawina zawiera bogaty zestaw polifenoli, w tym proantocyjanidyny (PAC), flawonoidy i antocyjany, które wykazują zdolność do neutralizacji wolnych rodników poprzez oddawanie elektronów (DOI:10.3390/molecules15107313). W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą i grupą placebo, u 25 niedializowanych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek w stadium 3–4, dwumiesięczna suplementacja ekstraktem żurawiny (1000 mg na dobę) nie zmieniła ekspresji mRNA Nrf2 ani NF‑kB w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej (p = 0,89 i p = 0,99) ani stężeń markerów stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego (DOI:10.1155/2024/9590066). In vitro wykazano, że proantocyjanidyny z żurawiny hamują przyczepianie się bakterii uropatycznych do powierzchni komórek nabłonkowych, co wynika z interakcji z receptorami bakteryjnymi (DOI:10.1111/j.1447-0756.2009.01026.x). Należy zaznaczyć, że dla żurawiny nie ma w Unii Europejskiej autoryzowanych oświadczeń zdrowotnych, dlatego nie można jej przypisywać potwierdzonego działania, na przykład „na drogi moczowe”.
Przeciwwskazania
Nie stosować w przypadku nadwrażliwości na żurawinę lub którykolwiek składnik preparatu. Nie stosować równolegle z warfaryną — charakterystyka produktu leczniczego zaleca unikanie wyrobów z żurawiny w czasie takiego leczenia. Przy acenokumarolu i innych doustnych antykoagulantach stosowanie wymaga decyzji lekarza i kontroli INR. Kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz dzieci powinny stosować wyłącznie po ustaleniu z lekarzem. Osoby przyjmujące leki na stałe powinny omówić suplementację z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ interakcja z antykoagulantami jest udokumentowana w dokumentacji rejestracyjnej leku, a nie tylko w piśmiennictwie.
Ciąża i karmienie piersią
Amerykańska baza LactMed podaje, że żurawina nie ma zastosowań związanych z karmieniem piersią, a preparaty z niej są dobrze tolerowane jako żywność, choć duże porcje mogą powodować dolegliwości żołądkowe i biegunkę. Odnotowuje też, że żurawina zwiększa zawartość polifenoli i całkowitą zdolność przeciwutleniającą mleka kobiecego, oraz że należy jej unikać u osób uczulonych na żurawinę, borówki i inne gatunki z rodzaju Vaccinium (LactMed, NBK501837).
Ta sama baza odnotowuje przypadki podwyższenia wskaźnika INR u osób przyjmujących żurawinę razem z warfaryną — to potwierdza z innej strony ostrzeżenie opisane w częściach o ostrzeżeniach i przeciwwskazaniach, gdzie mowa o unikaniu wyrobów z żurawiny podczas leczenia warfaryną.
Dla ciąży dane są osobne i liczniejsze. W norweskim badaniu kohortowym obejmującym 68 522 ciąże żurawinę stosowało 919 kobiet, czyli 1,3%. Nie stwierdzono u nich zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani martwego urodzenia, zgonu noworodka, małej masy urodzeniowej, urodzenia dziecka zbyt małego w stosunku do wieku ciążowego, porodu przedwczesnego, niskiej punktacji Apgar czy zakażeń u noworodka. Odnotowano natomiast związek między stosowaniem żurawiny w późnej ciąży a krwawieniem z dróg rodnych po siedemnastym tygodniu; analizy cięższych postaci krwawienia tego nie potwierdziły, a autorzy wskazują tę kwestię jako wymagającą dalszego zbadania (PMID 24314317).
Decyzję o przyjmowaniu preparatu w ciąży i podczas karmienia piersią podejmuje się z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Wyroby z żurawiny mogą nasilać działanie warfaryny. Charakterystyka leczniczego produktu z warfaryną mówi wprost, że soku żurawinowego i innych wyrobów z żurawiny należy podczas leczenia warfaryną unikać — jest to zalecenie mocniejsze niż sama ostrożność. Dotyczy to również preparatów żurawiny w kapsułkach i tabletkach, bo nośnikiem interakcji jest surowiec, nie postać produktu. Osoby przyjmujące doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K, czyli warfarynę i acenokumarol, nie powinny rozpoczynać suplementacji żurawiną bez ustalenia tego z lekarzem prowadzącym; przy takim skojarzeniu potrzebna jest kontrola wskaźnika INR. Suplement diety nie jest lekiem, nie zastępuje zróżnicowanej diety ani leczenia i nie służy do samodzielnego modyfikowania farmakoterapii.
Źródła
DOI:10.3390/molecules15107313 DOI:10.1155/2024/9590066 DOI:10.1111/j.1447-0756.2009.01026.x DOI:10.3390/app11125655
https://doi.org/10.3390/molecules15107313 · https://doi.org/10.1155/2024/9590066 · https://doi.org/10.1111/j.1447-0756.2009.01026.x · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24314317/ · https://doi.org/10.3390/app11125655
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.