DHA (kwas dokozaheksaenowy)
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Wzór sumaryczny: C22H32O2 · PubChem CID 445580
Jak działa
DHA (kwas dokozaheksaenowy) to długołańcuchowy kwas tłuszczowy omega-3, wbudowywany w fosfolipidy błon komórkowych. W Unii Europejskiej autoryzowano dla niego oświadczenia, że przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz prawidłowego widzenia — korzystne działanie występuje przy spożyciu 250 mg DHA dziennie (rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych; EFSA Journal 2010;8(10):1734, 2011;9(4):2078).
Dawkowanie
Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności ustalił dla kwasów EPA i DHA łącznie wystarczające spożycie w wysokości 250 mg na dobę u osób dorosłych. W ciąży i podczas karmienia piersią dolicza się do tej wartości od 100 do 200 mg DHA na dobę. Dla niemowląt i małych dzieci wartości wyznaczono odrębnie dla samego DHA. Górnej granicy spożycia EPA i DHA nie ustalono. Liczby pojawiające się przy oświadczeniach zdrowotnych nie są zapotrzebowaniem, tylko warunkiem użycia konkretnego brzmienia; przy oświadczeniach opartych na spożyciu 2 g i większym rozporządzenie wymaga podania konsumentowi informacji, że nie należy przekraczać uzupełniającego spożycia 5 g EPA i DHA łącznie. Preparaty z EPA i DHA sumują się z rybami w diecie, dlatego zawartość warto sprawdzić we wszystkich przyjmowanych produktach.
Przeciwwskazania
Kwas dokozaheksaenowy do preparatów pozyskuje się z olejów ryb morskich albo z mikroalg. Ryby i produkty pochodne wymieniono w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, zatytułowanym „SUBSTANCJE LUB PRODUKTY POWODUJĄCE ALERGIE LUB REAKCJE NIETOLERANCJI", w pozycji 4: „Ryby i produkty pochodne, z wyjątkiem: a) żelatyny rybnej stosowanej jako nośnik preparatów zawierających witaminy lub karotenoidy; b) żelatyny rybnej lub karuku stosowanych jako środki klarujące do piwa i wina". Oba wyjątki dotyczą żelatyny rybnej w innej roli i nie obejmują substancji czynnej preparatu. Preparat z DHA z oleju rybiego jest przeciwwskazany u osób z rozpoznaną alergią na ryby; preparaty z mikroalg tego alergenu nie zawierają. Surowiec rybi użyty jako składnik wskazuje się w wykazie składników, wyróżniony pismem odróżniającym go od reszty wykazu (art. 21 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011); obowiązku tego nie stosuje się wtedy, gdy nazwa produktu wprost wskazuje surowiec. Wobec braku informacji o pochodzeniu preparatu przyjmować nie należy. Wystąpienie objawów reakcji alergicznej po zażyciu wymaga odstawienia preparatu i kontaktu z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, w tym warfarynę i acenokumarol, nie powinny łączyć ich z preparatami omega-3 bez wiedzy lekarza prowadzącego. Przy rozpoczynaniu i przy odstawianiu preparatu wskazana jest kontrola INR; przy acenokumarolu Charakterystyka Produktu Leczniczego zaleca w takiej sytuacji częste badania krzepnięcia, nawet dwa razy w tygodniu. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku, a przedłużone krwawienia i łatwe siniaczenie trzeba zgłosić lekarzowi.
Źródła
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, wpisy „Kwas dokozaheksaenowy (DHA) przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu” oraz „…prawidłowego widzenia” (EFSA Journal 2010;8(10):1734, 2011;9(4):2078). Wystarczające spożycie EPA i DHA za: Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności, Summary of Dietary Reference Values, wersja 4, wrzesień 2017, tabela 3 — 250 mg na dobę u dorosłych, z dodatkiem 100–200 mg DHA w ciąży i w okresie karmienia. Ostrzeżenia o lekach przeciwzakrzepowych: ChPL Omacor 1000 mg pkt 4.5; ChPL Acenocumarol WZF pkt 4.5; Buckley MS i wsp., Ann Pharmacother 2004 (PMID 14742793); Javaid M i wsp., J Am Heart Assoc 2024 (PMID 38742535).
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2010.1734 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14742793/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38742535/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.