Czarnuszka siewna (Nigella sativa)
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Wzór sumaryczny: C10H12O2 · PubChem CID 10281
Jak działa
Czarnuszka siewna (Nigella sativa) — nasiona i tłoczony z nich olej (zawierający m.in. tymochinon), stosowane tradycyjnie jako przyprawa i surowiec ziołowy; w suplementach najczęściej jako olej z czarnuszki. W unijnym wykazie dozwolonych oświadczeń zdrowotnych czarnuszka nie ma żadnego wpisu, a Europejska Agencja Leków nie opublikowała dla niej monografii ziołowej; badania u ludzi są ograniczone.
Przeciwwskazania
Osoby przewlekle chore i przyjmujące leki powinny zachować ostrożność, a stosowanie w ciąży omówić z lekarzem.
Ciąża i karmienie piersią
Amerykańska baza LactMed podaje, że czarnuszka bywa w Indiach, Turcji i na Bliskim Wschodzie przyjmowana doustnie jako środek mający zwiększać wytwarzanie mleka, ale żadne wiarygodne badanie kliniczne u ludzi tego zastosowania nie potwierdza. Nie ma również danych o przenikaniu jakichkolwiek składników czarnuszki do mleka kobiecego ani o bezpieczeństwie jej stosowania u niemowląt. Dostępne informacje wskazują, że czarnuszka jest na ogół dobrze tolerowana, a olej z niej może wywoływać alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (LactMed, NBK501876).
Baza zaznacza przy tym, że środki mające zwiększać wytwarzanie mleka nie zastępują oceny i porady dotyczącej czynników, które na wytwarzanie mleka realnie wpływają.
Badań nad przyjmowaniem preparatów czarnuszki przez kobiety w ciąży nie znaleziono; ilości kulinarne to inna sytuacja niż preparat skoncentrowany. Decyzję o przyjmowaniu preparatu w ciąży i podczas karmienia piersią podejmuje się z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
W ilościach kulinarnych na ogół dobrze tolerowana; skoncentrowane preparaty mogą teoretycznie wpływać na poziom glukozy i ciśnienie oraz na działanie leków.
Źródła
Warstwa regulacyjna (odczyt wykazów 2026-07-29). Unia Europejska, oświadczenia zdrowotne: wykaz dozwolonych oświadczeń — rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, korpus lokalny config/efsa-wykaz-432-2012.json, 237 wpisów — dla surowca czarnuszka siewna (Nigella sativa) BRAK wpisu. Unia Europejska, produkty ziołowe: wykaz EMA/HMPC, snapshot data/hmpc-wykaz-2026-07-25.json, 251 pozycji — w wykazie Komitetu ds. Roślinnych Produktów Leczniczych (HMPC) Europejskiej Agencji Leków surowiec nie figuruje, więc nie ma dla niego unijnej monografii ziołowej ani oświadczenia publicznego. Kontrola wiarygodności odczytu: znany pozytyw i znany negatyw sprawdzone w obu wykazach (glukomannan, witamina C i wapń mają wpis w 432/2012, fraza-atrapa nie; Valeriana figuruje w wykazie HMPC, Lepidium meyenii nie). Brak wpisu w wykazie oznacza brak autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego, nie zaś ustalenie o nieskuteczności surowca.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.