Kwasy omega-6 (w tym GLA)
Jak działa
Kwasy omega-6 to grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których głównym przedstawicielem w diecie jest kwas linolowy; do form pochodnych należy kwas gamma-linolenowy (GLA), obecny m.in. w oleju z wiesiołka i ogórecznika. Dieta zachodnia dostarcza zwykle wystarczających ilości omega-6, dlatego częściej zwraca się uwagę na właściwą proporcję z omega-3.
Dawkowanie
Zgodnie z dozwolonym w Unii Europejskiej oświadczeniem zdrowotnym kwas linolowy przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi, przy spożyciu 10 g na dobę w ramach zróżnicowanej diety (Rozporządzenie (UE) nr 432/2012).
Przeciwwskazania
Poniższe ograniczenia dotyczą wyłącznie oleju z wiesiołka (Oenothera biennis L. lub Oenothera lamarckiana L.) jako tradycyjnego ziołowego produktu leczniczego i nie odnoszą się do kwasu linolowego jako składnika diety ani do oleju z ogórecznika. Nadwrażliwość na substancję czynną jest przeciwwskazaniem do stosowania tego oleju. Stosowania u dzieci poniżej 12. roku życia nie ustalono ze względu na brak odpowiednich danych.
Ciąża i karmienie piersią
Kwas gamma-linolenowy, obecny między innymi w oleju z wiesiołka, ma w położnictwie osobną historię: olej z wiesiołka bywa stosowany w ciąży donoszonej i po terminie w celu przygotowania szyjki macicy do porodu. Zbiorcza analiza siedmiu badań obejmujących 920 kobiet wykazała po jego zastosowaniu poprawę punktacji dojrzałości szyjki macicy, zarówno przy podaniu doustnym, jak i dopochwowym (PMID 36846678).
Badania te prowadzono u kobiet w ciąży donoszonej i po terminie, a stosowanie wcześniej nie było w nich oceniane. Skoro preparat wiąże się z dojrzewaniem szyjki macicy, jego przyjmowanie we wcześniejszych okresach ciąży wymaga decyzji lekarza prowadzącego, a nie własnego wyboru.
W okresie karmienia piersią olej z wiesiołka badano pod innym kątem. W kontrolowanym placebo badaniu u 39 kobiet, przyjmujących go przez osiem miesięcy począwszy od drugiego do szóstego miesiąca karmienia, zawartość tłuszczu i niezbędnych kwasów tłuszczowych w mleku rosła, podczas gdy w grupie placebo malała (PMID 1668100). Badanie mierzyło skład mleka, nie następstwa zdrowotne u dziecka. Decyzję o przyjmowaniu preparatu w ciąży i podczas karmienia piersią podejmuje się z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Dieta zachodnia dostarcza zwykle wystarczających lub nadmiernych ilości omega-6; z punktu widzenia profilaktyki istotniejsza jest odpowiednia podaż omega-3 i właściwa proporcja między tymi kwasami. Dowody na korzyści z GLA są ograniczone.
Źródła
EMA/HMPC/753041/2017 — Final European Union herbal monograph on Oenothera biennis L. or Oenothera lamarckiana L., oleum (olej wiesiołkowy), przyjęta przez HMPC 5 czerwca 2018 r.; sekcje Contraindications oraz Special warnings. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — pozycja dla kwasu linolowego (pole dawkowania).
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36846678/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1668100/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.