Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus)
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Jak działa
Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) to jadalny grzyb rosnący na pniach obumarłych drzew liściastych półkuli północnej, od wieków stosowany w tradycyjnej medycynie chińskiej. Analizy składu wykazują w nim hericenony, terpenoidy zwane erinacynami, beta-polisacharydy i kwasy fenolowe, a także lektyny, białka, kwasy tłuszczowe, sterole oraz składniki mineralne i witaminy spotykane w wielu gatunkach grzybów. Który z tych składników odpowiada za przypisywane soplówce właściwości — nie wiadomo (NIH LiverTox, NBK599740). Erinacyny przenikają barierę krew–mózg u szczurów i pobudzają syntezę czynnika wzrostu nerwów, a u myszy poprawiają czujność i uczenie się. U ludzi tych działań nie wykazano. Tak samo pozostałe właściwości przypisywane temu grzybowi wykazano w hodowlach komórkowych albo w modelach zwierzęcych, a nie u człowieka. Oświadczeń zdrowotnych dotyczących soplówki nie ma w unijnym rejestrze oświadczeń: nie zostały dotąd rozpatrzone i pozostają w Unii Europejskiej wstrzymane na podstawie art. 28 ust. 5 i 6 rozporządzenia 1924/2006. Nie znaczy to, że je odrzucono — znaczy, że nie zapadła co do nich decyzja, i dlatego nie wolno przypisywać soplówce potwierdzonego działania, w szczególności wpływu na pamięć, koncentrację czy nastrój.
Dawkowanie
Nie ustalono dawki, przy której działanie soplówki byłoby potwierdzone. Referencyjnych wartości spożycia nie wyznacza się dla surowców grzybowych — ustala się je dla witamin i składników mineralnych — więc punktu odniesienia w prawie żywnościowym tu nie ma. Porcje deklarowane przez producentów pochodzą z ich własnych ustaleń.
Przeciwwskazania
Uczulenie na grzyby — nie stosować; opisano przypadek ostrej reakcji nadwrażliwości po doustnym przyjęciu soplówki. Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Wiek rozwojowy — brak danych o bezpieczeństwie. Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią omawia osobna część monografii.
Ciąża i karmienie piersią
Badań nad przyjmowaniem preparatów z soplówki jeżowatej przez kobiety w ciąży i karmiące piersią nie znaleziono.
Dostępne dane pochodzą z badań na zwierzętach. W ocenie toksyczności rozwojowej grzybnia wzbogacona w erynacynę A, podawana 66 ciężarnym szczurom w dawkach od 875 do 2625 mg na kilogram masy ciała, nie wpłynęła na masę płodów, liczbę zagnieżdżeń ani na wynik badania budowy płodów (PMID 29359595). Dane z takich badań nie rozstrzygają jednak o bezpieczeństwie u ludzi.
Wobec braku danych u ludzi stosowanie preparatu w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga omówienia z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Soplówki nie badano w prospektywnych badaniach bezpieczeństwa; opisuje się ją jako dobrze tolerowaną, ale ta ocena opiera się na nielicznych badaniach krótkoterminowych (NIH LiverTox, NBK599740). W badaniach z dłuższym stosowaniem zgłaszano łagodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego — dyskomfort w jamie brzusznej, nudności lub biegunkę — u mniej niż jednej dziesiątej uczestników, zwykle bez potrzeby odstawiania preparatu. Opisano co najmniej jeden przypadek ostrej reakcji nadwrażliwości po doustnym przyjęciu soplówki, dlatego osoby uczulone na grzyby nie powinny jej stosować, a wystąpienie objawów reakcji uczuleniowej po przyjęciu preparatu wymaga natychmiastowego odstawienia i kontaktu z lekarzem. Soplówki nie wiązano ze wzrostem aktywności enzymów wątrobowych w trakcie stosowania ani z przypadkami jawnego klinicznie uszkodzenia wątroby. Przy dolegliwościach neurologicznych, zaburzeniach pamięci lub obniżonym nastroju nie zastępuj suplementem diagnostyki — skonsultuj się z lekarzem. Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią omawia osobna część monografii. Dla dzieci i młodzieży brak danych o bezpieczeństwie. Osoby przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.
Źródła
NIH LiverTox: Lion's Mane (Hericium erinaceus), NCBI Bookshelf NBK599740 (Bethesda: NIDDK) Rejestr UE oswiadczen zdrowotnych — brak wpisu dla Hericium erinaceus, art. 28 ust. 5 i 6 rozporzadzenia 1924/2006; PMID 29359595 (ocena toksyczności rozwojowej u 66 ciężarnych szczurów)
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.