Różeniec górski (Rhodiola rosea)
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Wzór sumaryczny: C14H20O7 · PubChem CID 159278
Jak działa
Różeniec górski (Rhodiola rosea) to roślina zaliczana do adaptogenów, stosowana zwykle w postaci standaryzowanych ekstraktów z kłącza (rozawiny, salidrozyd). W unijnym wykazie dozwolonych oświadczeń zdrowotnych różeniec nie ma żadnego wpisu, natomiast Europejska Agencja Leków opublikowała dla kłącza i korzenia różeńca (Rhodiolae roseae rhizoma et radix) monografię ziołową Unii Europejskiej; badania są niejednoznaczne.
Przeciwwskazania
Nie stosować przy nadwrażliwości na różeniec górski. Bezpieczeństwa stosowania w ciąży i w okresie karmienia piersią nie ustalono, a wobec braku wystarczających danych monografia nie zaleca stosowania w tych okresach. Brak też danych o wpływie na płodność. Rekomendowane przez Główny Inspektorat Sanitarny oznakowanie brzmi: nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji. Monografia odnotowuje, że nie zaobserwowano interakcji o znaczeniu klinicznym. Nie dowodzi to ich braku, oznacza tyle, że nikt ich dotąd nie opisał. Osoby przyjmujące leki działające na ośrodkowy układ nerwowy powinny omówić stosowanie różeńca z lekarzem lub farmaceutą.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Unijna monografia ziołowa dla kłącza i korzenia różeńca, EMA/HMPC/24177/2023, opisuje tradycyjny ziołowy produkt leczniczy. Wymienia jako działania niepożądane ból głowy, a ze strony przewodu pokarmowego nudności, ból brzucha i biegunkę. Opisano również wysypkę skórną i świąd. Częstość żadnego z nich nie jest znana. Jeżeli dolegliwości nasilają się w trakcie stosowania, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania u osób poniżej 18 lat, ponieważ brakuje odpowiednich danych. Monografia odnotowuje, że nie są dostępne badania toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności ani rakotwórczości. Brak takich badań nie jest dowodem bezpieczeństwa, tylko brakiem wiedzy. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety.
Źródła
Warstwa regulacyjna. Unia Europejska: Komitet ds. Roślinnych Produktów Leczniczych (HMPC) Europejskiej Agencji Leków PRZYJĄŁ unijną monografię ziołową dla Rhodiolae roseae rhizoma et radix - rewizja 1, EMA/HMPC/24177/2023 (opublikowana 02.08.2023, aktualizacja 21.05.2024); surowiec w inwentarzu i na liście priorytetowej od 16.07.2009, status oceny: zakończona. Polska: Zespół do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, uchwała 2/2021 - sproszkowany korzeń poniżej 216 mg w zalecanej dziennej porcji, ekstrakt o stopniu skoncentrowania 1,5-5:1 poniżej 144 mg, ekstrakt standaryzowany: rozawiny nie więcej niż 15 mg, salidrozydy nie więcej niż 5 mg w zalecanej dziennej porcji ekstraktu; rekomendowane oznakowanie GIS: "Nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży i w trakcie laktacji". Badania kliniczne - wyniki ROZBIEŻNE. Skalski D i wsp. J Sport Health Sci 2018 (PMID 30450257) - 26 zdrowych mężczyzn, 600 mg na dobę przez 4 tygodnie, badanie z randomizacją i podwójnie zaślepione: przewlekłe przyjmowanie NIE wpływało na wydolność fizyczną ani na profil hormonalny; skróceniu uległy czasy reakcji w części testów psychomotorycznych, wzrosła całkowita zdolność antyoksydacyjna osocza. Ballmann CG i wsp. Int J Environ Res Public Health 2021 (PMID 34209617) - 10 mężczyzn trenujących oporowo, 1500 mg na dobę przez 3 dni: średnia prędkość koncentryczna wyższa niż na placebo, ale łączna liczba powtórzeń do odmowy istotnie NIŻSZA. Williams TD i wsp. J Sports Sci 2019 (PMID 30371146) - 11 aktywnych kobiet, 1500 mg na dobę przez 3 dni: poprawa parametrów w powtarzanych testach Wingate, wskaźnik zmęczenia bez zmian. Lu Y i wsp. Front Nutr 2022 (PMID 35464040) - przegląd systematyczny 10 prac; abstrakt jest wewnętrznie sprzeczny w części dotyczącej odczuwanego wysiłku (RPE), dlatego nie przytaczamy stąd twierdzeń o tym parametrze. Zakres badanych dawek nie jest tożsamy z limitami dopuszczonymi w Polsce - powyższe prace opisują stan badań, nie stanowią zalecenia dawkowania ani podstawy oświadczenia zdrowotnego.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30450257/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34209617/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30371146/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35464040/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.