Tongkat Ali (Eurycoma longifolia)
Wzór sumaryczny: C20H24O9 · PubChem CID 13936691
Jak działa
Tongkat Ali (Eurycoma longifolia) to roślina z Azji Południowo-Wschodniej; preparaty bywają standaryzowane na eurykomanon. W przekazach marketingowych składnik ten wiązany jest z męską witalnością, libido i poziomem testosteronu. Załącznik do rozporządzenia (UE) nr 432/2012, ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, nie zawiera żadnego wpisu dotyczącego Eurycoma longifolia, a wykaz ten ma charakter zamknięty. Składnikowi temu nie przypisuje się zatem w Unii Europejskiej żadnego autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego, w szczególności dotyczącego wpływu na testosteron, funkcje układu rozrodczego ani płodność; dostępne dane są ograniczone. Należy wyraźnie zaznaczyć, że oświadczenia zdrowotne dotyczące Tongkat Ali nie są w Unii Europejskiej autoryzowane, dlatego nie można mu przypisywać potwierdzonego działania, w szczególności wpływu na testosteron.
Dawkowanie
Nie ustalono dla tego składnika ani wartości referencyjnej spożycia, ani warunków stosowania: Eurycoma longifolia nie jest składnikiem odżywczym objętym referencyjnymi wartościami spożycia i nie występuje w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (UE) nr 432/2012, który przy każdym dopuszczonym oświadczeniu określa warunki jego stosowania. Z tego powodu nie podaje się tu dawki. Zawartość substancji charakterystycznych różni się między preparatami w zależności od surowca i sposobu ekstrakcji, dlatego porównywanie ilości ekstraktu między produktami nie jest miarodajne; należy przestrzegać zaleceń dotyczących stosowania, podanych przez wytwórcę na etykiecie.
Przeciwwskazania
Zaleca się ostrożność u osób z chorobami hormonozależnymi oraz u osób przyjmujących jakiekolwiek leki; stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecane. Przy lekach stosowanych przewlekle przyjmowanie preparatu należy omówić z lekarzem lub farmaceutą. Choroba wątroby — stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym; badania kliniczne tę grupę wykluczały (NIH LiverTox, NBK609015).
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Deklaracje spotykane w przekazach marketingowych nie mają potwierdzenia w dostępnych dowodach naukowych; składnikowi nie przypisano w Unii Europejskiej żadnego autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego. Problemy z libido, płodnością czy poziomem hormonów wymagają oceny lekarskiej, a stosowanie preparatu jej nie zastępuje. Dane dotyczące długotrwałego stosowania są ograniczone. Opisano pojedyncze przypadki jawnego klinicznie uszkodzenia wątroby po preparatach z tongkat ali, z żółtaczką i koniecznością leczenia szpitalnego; w opisanym przypadku objawy wystąpiły po tygodniu stosowania u osoby nieprzyjmującej innych leków. Część zgłoszeń dotyczyła osób trenujących siłowo, u których nie można wykluczyć równoczesnego przyjmowania sterydów anabolicznych — to osłabia przypisanie uszkodzenia samemu surowcowi. Niezależnie od tego badania kliniczne nad tongkat ali zwykle wykluczały osoby z chorobą wątroby, więc bezpieczeństwa w tej grupie nie zbadano, a przebieg może być u nich cięższy. Preparaty nie są standaryzowane pod względem czystości ani stężenia wyciągu. Skutków długotrwałego stosowania i wyższych dawek nie oceniano u ludzi. Opisane uszkodzenia miały przebieg samoograniczający się i ustępowały po odstawieniu; przewlekłego uszkodzenia wyraźnie nie opisano. Żółtaczka lub ciemny mocz wymagają odstawienia preparatu i kontaktu z lekarzem.
Źródła
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (wersja skonsolidowana): brak wpisu dla Eurycoma longifolia; wykaz ma charakter zamknięty. Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006. NIH LiverTox: tongkat-ali (NCBI Bookshelf NBK609015, Bethesda: NIDDK), odczyt 2026-09-10.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.