SuplerMed
PoradnikSprawdzone przez farmaceutę

Kreatyna — działania niepożądane, nerki i włosy: co wiadomo

3 min czytania

Najważniejsze

Poniżej zebrano to, co opisano w badaniach, i to, czego nie zbadano.

Najczęstsze objawy. Na początku suplementacji może się pojawić niewielki przyrost masy ciała, wynikający z zatrzymania wody w mięśniach. Duża dawka przyjęta naraz może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, a podział na mniejsze porcje zmniejsza to ryzyko. Szczegóły i zalecenie dotyczące nawodnienia podaje monografia kreatyny w naszym serwisie.

Nerki. Kreatyna przechodzi w organizmie w kreatyninę, więc jej przyjmowanie podnosi stężenie kreatyniny we krwi niezależnie od pracy nerek. Wynik badania może wtedy fałszywie sugerować pogorszenie ich czynności; przed oznaczeniem trzeba powiedzieć lekarzowi o suplementacji. Przegląd systematyczny objął 15 badań, z których 6 dało się połączyć w metaanalizie.

W grupach przyjmujących kreatynę stężenia kreatyniny i mocznika były wyższe, a mimo to autorzy uznali, że w badanych dawkach i czasie stosowania kreatyna nie uszkadzała nerek (przegląd systematyczny z metaanalizą, Journal of Renal Nutrition 2019, PMID 31375416). W streszczeniu oba wyniki opisano jako brak istotnej zmiany, choć podane przedziały ufności wskazują na wzrost.

Wzrost kreatyniny tłumaczy opisane wyżej przechodzenie kreatyny w kreatyninę, a wzrostu mocznika streszczenie nie wyjaśnia. Streszczenie nie podaje też dawek ani czasu stosowania we włączonych badaniach, więc wniosek dotyczy tylko warunków tych badań. Osoby z chorobą nerek albo przyjmujące leki, których dawkowanie zależy od czynności nerek, powinny przed suplementacją porozmawiać z lekarzem.

Hormony i włosy. Wpływ kreatyny na hormony płciowe sprawdzono w badaniu z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i układem naprzemiennym. Dwudziestu zawodników rugby przyjmowało w nim kolejno placebo i kreatynę, tę ostatnią w ilości 25 g dziennie przez 7 dni, a potem 5 g dziennie przez 14 dni. Dawka 25 g należała do protokołu badania i nie jest zaleceniem.

Stężenie testosteronu się nie zmieniło, natomiast stężenie dihydrotestosteronu wzrosło o 56% po pierwszym tygodniu i pozostało o 40% wyższe po kolejnych dwóch (badanie z randomizacją, Clinical Journal of Sport Medicine 2009, PMID 19741313). Wypadania włosów w tym badaniu nie oceniano, a autorzy uznali długofalowe skutki tej zmiany za niezbadane.

Jedno badanie na 20 osobach nie dowodzi więc ani szkodliwości, ani bezpieczeństwa w tej sprawie. Kto ma wątpliwości, może je omówić z lekarzem.

Ile to za dużo. Oświadczenie zdrowotne dopuszczone w Unii Europejskiej dotyczy wydolności fizycznej dorosłych wykonujących ćwiczenia o dużej intensywności i mówi o 3 g kreatyny dziennie (rozporządzenie Komisji UE nr 432/2012); pełne brzmienie i warunki podaje monografia. Ta ilość jest warunkiem stosowania oświadczenia, a nie granicą bezpieczeństwa. Nie należy przekraczać porcji podanej na opakowaniu ani łączyć kilku preparatów z kreatyną bez sprawdzenia, ile dostarczają razem.

Ciąża i karmienie piersią. Badań nad przyjmowaniem kreatyny w ciąży i podczas karmienia piersią nie znaleziono. Ponieważ jej bezpieczeństwa w tych okresach nie zbadano, kreatyna nie jest zalecana kobietom w ciąży ani karmiącym piersią.

Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety. Niepokojące objawy w trakcie suplementacji wymagają odstawienia preparatu i kontaktu z lekarzem lub farmaceutą.

Składniki

Składniki

Monografie składników: Kreatyna

Przewodniki praktyczne: Kreatyna

Z czym nie łączyć

Jak sprawdziliśmy ten tekst

Sprawdził
mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068
Podpis
Historia zmian
  1. wersja bieżąca Korekta merytoryczna
Każda data to wersja podpisana przez farmaceutę, z rejestru weryfikacji tego tekstu.
Zasady
Jak powstają i jak sprawdzamy treści