Czerwone drożdże ryżowe a azytromycyna — czy można je łączyć?
Ostrożność — Azytromycyna z czerwonym ryżem drożdżowym — stężenie się nie zmienia, zgłoszenia o mięśniach są
Na czym polega
Monakolina K w postaci laktonowej jest tym samym związkiem co lowastatyna — stwierdza to rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860 i opinia Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności z 2018 roku. Azytromycyna zachowuje się inaczej niż erytromycyna i klarytromycyna: jej charakterystyka nazywa ją SŁABYM inhibitorem CYP450, a w badaniu z atorwastatyną nie odnotowano zmiany ani pola pod krzywą, ani stężenia maksymalnego. 🔴 Mimo to dokument każe zachować ostrożność, i to z podaniem powodu: w tabeli interakcji, przy wierszu o atorwastatynie, jako uzasadnienie zalecenia podano zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących azytromycynę jednocześnie ze statynami. Ostrzeżenie opiera się więc na zgłoszeniach z praktyki, nie na pomiarze stężenia. 🔴 Czego NIE wiadomo: badania przeprowadzono z atorwastatyną, nie z lowastatyną ani z monakoliną K z suplementu. Przeniesienie tej ostrożności na czerwony ryż drożdżowy wynika z tożsamości cząsteczki, nie z pomiaru przy tym preparacie. Waga wpisu jest niższa niż przy erytromycynie i klarytromycynie właśnie dlatego, że mechanizm nie został tu potwierdzony.
Dlaczego
Charakterystyka azytromycyny nie wyklucza całkowicie hamowania CYP3A4 i z tego powodu zaleca ostrożność przy substratach tego izoenzymu o wąskim indeksie terapeutycznym. Monakolina K jest substratem CYP3A4. Druga droga to glikoproteina P: azytromycyna jest inhibitorem tego transportera, a dokument wymienia zwiększenie ekspozycji jego substratów — digoksyny i kolchicyny — jako skutek jednoczesnego podania. Przy statynach charakterystyka nie nazywa mechanizmu wprost; odnotowuje sam skutek zgłaszany po wprowadzeniu leku do obrotu.
Co robić
Jeśli lekarz przepisał azytromycynę, powiedz mu o preparacie z czerwonym ryżem drożdżowym. Na czas antybiotykoterapii najbezpieczniej suplement odstawić — jest to preparat, który można przerwać bez szkody, inaczej niż lek. Zwróć uwagę na ból mięśni, ich tkliwość albo osłabienie i na ciemne zabarwienie moczu; objawy te wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Uwzględnij długi okres półtrwania azytromycyny — ostrożność obowiązuje także przez kilka dni po ostatniej dawce. Antybiotyku nie odstawiaj samodzielnie.
Potwierdza dokument urzędowy
„Chociaż azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP450 i nie wchodzi w znaczące interakcje z substratami CYP450, nie można całkowicie wykluczyć hamowania CYP3A4. Z tego powodu zaleca się ostrożność w przypadku jednoczesnego podawania z substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed (Azithromycinum), proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Źródła
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5368 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32626016/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed (azytromycyna), Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 7864, punkt 4.5, akapit wstępny: „Chociaż azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP450 i nie wchodzi w znaczące interakcje z substratami CYP450, nie można całkowicie wykluczyć hamowania CYP3A4. Z tego powodu zaleca się ostrożność w przypadku jednoczesnego podawania z substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym". Hamowanie transportera: „Azytromycyna jest inhibitorem transportera glikoproteiny P (P-gp). Jednoczesne podawanie azytromycyny z substratami P-gp, takimi jak digoksyna i kolchicyna, może zwiększać ich ekspozycję". 🔴 ZALECENIE DOTYCZĄCE STATYN STOI W TYM DOKUMENCIE W TABELI, NIE W PROZIE, i dlatego NIE jest tu podane jako cytat ciągły: tabela „Klinicznie istotne interakcje między azytromycyną a innymi produktami leczniczymi" ma cztery kolumny, a zdanie z ostatniej kolumny jest w warstwie tekstowej PDF połamane wierszami przeplatanymi treścią kolumn sąsiednich — złożenie go w jedno zdanie byłoby rekonstrukcją, nie cytatem. Treść tego wiersza tabeli, odczytana kolumna po kolumnie: produkt leczniczy — atorwastatyna, opisana jako inhibitor reduktazy HMG-CoA; wpływ na ekspozycję przy azytromycynie 500 mg raz na dobę przez 3 dni i atorwastatynie 10 mg raz na dobę — pole pod krzywą i stężenie maksymalne oznaczone znakiem braku zmiany; mechanizm — atorwastatyna jest substratem CYP3A4 i P-gp; zalecenie — zachować ostrożność, ponieważ po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących azytromycynę jednocześnie ze statynami. Tożsamość monakoliny K z lowastatyną: rozporządzenie Komisji (UE) 2022/860, załącznik III część B; opinia EFSA, EFSA Journal 2018 (DOI 10.2903/j.efsa.2018.5368, PMID 32626016). Dostępność w Polsce: Rejestr Produktów Leczniczych, odczyt 2026-09-11 — azytromycyna (ATC J01FA10) 46 preparatów.
Dane w formie cytowalnej
Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404
Czerwone drożdże ryżowe — inne interakcje
- Wysokie ryzykoCzerwone drożdże ryżowe zawierają monakolinę K tożsamą z lowastatyną
- Wysokie ryzykoItrakonazol i ketokonazol zwiększają stężenie monakoliny K — ryzyko uszkodzenia mięśni
- Wysokie ryzykoErytromycyna i klarytromycyna z czerwonym ryżem drożdżowym — stężenie monakoliny K rośnie, mięśnie płacą
- Wysokie ryzykoCyklosporyna z czerwonym ryżem drożdżowym — połączenie, które przy statynie jest przeciwwskazane
- OstrożnośćCzerwony ryż drożdżowy z niacyną w dużych porcjach — ryzyko uszkodzenia mięśni
- OstrożnośćCzerwony ryż drożdżowy z fibratem — dwa preparaty na lipidy, oba potrafią uszkodzić mięśnie
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.