Melatonina a wemurafenib — czy można je łączyć?

Wemurafenib to lek przeciwnowotworowy stosowany w leczeniu czerniaka z mutacją BRAF V600. Wiadomo, że blokuje zmienione białko BRAF, które pobudza wzrost komórek nowotworu. Charakterystyka produktu leczniczego Zelboraf podaje, że wemurafenib umiarkowanie hamuje CYP1A2, czyli enzym wątrobowy rozkładający między innymi melatoninę. Charakterystyka nie zaleca jednoczesnego stosowania z lekami rozkładanymi przez CYP1A2 o wąskim oknie terapeutycznym, czyli takimi, przy których niewielkie wahanie stężenia we krwi zmienia działanie. Wśród nich wymienia melatoninę, agomelatynę, alosetron, duloksetynę, ramelteon, takrynę, tyzanidynę i teofilinę. Dla kofeiny, którą CYP1A2 również rozkłada, lek zwiększył pole pod krzywą stężenia 2,6-krotnie, a dla tyzanidyny stężenie maksymalne 2,2-krotnie i pole pod krzywą 4,7-krotnie; dla melatoniny dokument nie podaje pomiaru. Wemurafenib ma długi okres półtrwania, czyli wolno ubywa go z organizmu, dlatego pełny wpływ hamujący może nie być widoczny przed ósmym dniem stosowania. Po odstawieniu wemurafenibu przerwa przed rozpoczęciem kolejnego leku może być potrzebna przez osiem dni. Melatonina ma osobne wpisy z kofeiną i fluwoksaminą, które działają na ten sam enzym.

Charakterystyka nazywa mechanizm hamowaniem CYP1A2. Wemurafenib spowalnia rozkład melatoniny w wątrobie, więc ta sama dawka daje wyższe i dłużej utrzymujące się stężenie we krwi. Wiadomo, że nadmiar melatoniny nasila senność, także w ciągu dnia.

„Jednoczesne stosowanie wemurafenibu z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2 o wąskim oknie terapeutycznym (np. agomelatyna, alosetron, duloksetyna, melatonina, ramelteon, takryna, tyzanidyna, teofilina) nie jest zalecane. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego podania tych leków, należy zachować ostrożność, ponieważ wemurafenib może zwiększać ekspozycję osoczową leków będących substratami CYP1A2.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf (wemurafenib), tabletki powlekane, sekcja 4.5 i 4.4; ulotka dla pacjenta, „Lek Zelboraf a inne leki”, Europejska Agencja Leków (EMA).

Charakterystyka Produktu Leczniczego — Zelboraf (wemurafenib), tabletki powlekane, 4.5 i 4.4; ulotka dla pacjenta, „Lek Zelboraf a inne leki”

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404