Wysokie ryzyko
Dowody: charakterystyka produktu leczniczego
magnez × parykalcytol
Charakterystyka leku Paricalcitol Fresenius podaje, że razem z preparatami witaminy D, do których należy parykalcytol, nie należy przyjmować preparatów zawierających magnez, także leków zobojętniających. Może wystąpić zbyt duże stężenie magnezu we krwi.
Postępowanie opisane w źródle: Jeśli przyjmujesz parykalcytol, nie stosuj preparatów magnezu ani leków zobojętniających z magnezem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie nerek. Jeśli już przyjmujesz magnez, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie.
Mechanizm
Mechanizm: Parykalcytol jest aktywną postacią witaminy D i zwiększa wchłanianie składników mineralnych z jelita. U osób z niewydolnością nerek, którym podaje się ten lek, nerki słabo usuwają nadmiar magnezu, więc magnez może gromadzić się we krwi.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Paricalcitol Fresenius (Paricalcitolum), roztwór do wstrzykiwań, Rejestr Produktów Leczniczych, rekord 27016, punkt 4.5.
Potwierdza dokument urzędowy: „Jednocześnie z preparatami witaminy D nie należy przyjmować preparatów zawierających magnez (np. leków zobojętniających sok żołądkowy), ponieważ może wystąpić hipermagnezemia.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Paricalcitol Fresenius (Paricalcitolum), roztwór do wstrzykiwań, sekcja 4.5, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).
Wysokie ryzyko
Dowody: ChPL
witamina D × parykalcytol
Parykalcytol to syntetyczna pochodna witaminy D podawana dożylnie podczas dializy. Lek hamuje wydzielanie parathormonu, czyli hormonu przytarczyc, u osób z przewlekłą chorobą nerek. Charakterystyka produktu leczniczego Paricalcitol Fresenius podaje, że jednocześnie z parykalcytolem nie należy przyjmować fosforanu ani pochodnych witaminy D z powodu zwiększonego ryzyka hiperkalcemii, czyli nadmiaru wapnia we krwi, oraz podwyższenia iloczynu stężeń wapnia i fosforanów. Ulotka dla pacjenta wymienia wprost produkty zawierające wapń lub witaminę D, włącznie z suplementami i preparatami wielowitaminowymi dostępnymi bez recepty. Charakterystyka wymienia zatrucie witaminą D i hiperkalcemię wśród przeciwwskazań do stosowania parykalcytolu, a ulotka mówi, że leku nie stosuje się przy bardzo dużym stężeniu wapnia lub witaminy D we krwi. Charakterystyka podaje też, że przewlekła hiperkalcemia może wiązać się z uogólnionym wapnieniem naczyń i innych tkanek miękkich. Podaje również, że duże dawki preparatów wapnia lub tiazydowe leki moczopędne zwiększają ryzyko hiperkalcemii, a hiperkalcemia nasila toksyczne działanie glikozydów naparstnicy, czyli leków nasercowych. Ta sama charakterystyka zakazuje łączenia preparatów witaminy D z preparatami zawierającymi magnez z powodu ryzyka hipermagnezemii, czyli nadmiaru magnezu we krwi. Zakazuje też długotrwałego łączenia preparatów witaminy D z preparatami zawierającymi glin, na przykład z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy i lekami wiążącymi fosforany. Stężenie glinu we krwi może wtedy wzrosnąć, a glin działa toksycznie na kości. Oba te zdania charakterystyka odnosi do preparatów witaminy D; nie mówi, czy dotyczą także samego parykalcytolu.
Postępowanie opisane w źródle: Nie przyjmować preparatów witaminy D, także wielowitaminowych, ani preparatów wapnia bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym dializy; dawkę parykalcytolu lekarz dobiera do stężenia parathormonu i wapnia, a dodatkowa witamina D ten dobór zaburza. Preparatów witaminy D nie należy też łączyć z preparatami magnezu ani długotrwale z preparatami zawierającymi glin. Wiadomo, że objawami hiperkalcemii bywają osłabienie, nudności, zaparcia, wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu; przy takich objawach należy zgłosić się do lekarza. O każdym preparacie przyjmowanym bez recepty należy powiedzieć lekarzowi przed kolejną dializą. Leku nie należy odstawiać samodzielnie.
Mechanizm
Mechanizm: Wiadomo, że parykalcytol jest wybiórczym aktywatorem receptora witaminy D, czyli białka w jądrze komórki, przez które witamina D i jej pochodne zwiększają wchłanianie wapnia i fosforanów z jelita. Witamina D z preparatu działa przez ten sam receptor, więc oba działania sumują się i podnoszą stężenie wapnia i fosforanów we krwi ponad wartość, którą lekarz ustalił dawką leku.
Źródło: Charakterystyka Produktu Leczniczego Paricalcitol Fresenius (parykalcytol), pkt 4.5, 4.4 i 4.2, oraz ulotka dla pacjenta, „Lek Paricalcitol Fresenius a inne leki” — Rejestr Produktów Leczniczych URPL
Potwierdza dokument urzędowy: „Jednocześnie z parykalcytolem nie należy przyjmować fosforanu lub pochodnych witaminy D, z powodu zwiększonego ryzyka hiperkalcemii i podwyższenia iloczynu Ca x P (patrz: punkt 4.4). […] Duże dawki preparatów zawierających wapń lub tiazydowe leki moczopędne mogą zwiększyć ryzyko hiperkalcemii.”
— Charakterystyka Produktu Leczniczego Paricalcitol Fresenius (parykalcytol), roztwór do wstrzykiwań, sekcja 4.5, 4.4 i 4.2; ulotka dla pacjenta, „Lek Paricalcitol Fresenius a inne leki”, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).