Białko jajeczne
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Jak działa
Białko jaja jest białkiem pełnowartościowym o wysokiej wartości odżywczej — dostarcza kompletu aminokwasów egzogennych, w tym leucyny, która inicjuje szlak sygnałowy mTOR odpowiedzialny za syntezę białek mięśniowych. Zgodnie z autoryzowanym oświadczeniem zdrowotnym (Rozporządzenie 432/2012/UE) białko przyczynia się do wzrostu oraz utrzymania masy mięśniowej. W badaniu zależności dawka–odpowiedź u młodych mężczyzn po treningu oporowym, synteza białek mięśniowych narastała wraz z podażą białka jaja i osiągała maksimum przy około 20 g; wyższe dawki nie zwiększały już odpowiedzi (Moore i wsp., Am J Clin Nutr 2009; PMID 19056590). Białko jaja jest naturalnie pozbawione laktozy, co bywa istotne przy jej nietolerancji. Suplement nie zastępuje zróżnicowanej diety; przy chorobach nerek lub wątroby podaż białka należy skonsultować z lekarzem.
Dawkowanie
Referencyjne spożycie białka dla populacji, ustalone przez Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności, wynosi u zdrowych osób dorosłych 0,83 g na kilogram masy ciała na dobę i odnosi się do białka z całej diety, nie do samego preparatu. Sama porcja preparatu to zwykle 20–40 g. W badaniu u młodych mężczyzn około 20 g białka jaja maksymalnie stymulowało syntezę białek mięśniowych po wysiłku oporowym (PMID 19056590); dobowa podaż białka zależy od masy ciała, poziomu aktywności fizycznej i celu stosowania.
Przeciwwskazania
Preparat jest przeciwwskazany u osób z rozpoznaną alergią na jaja. Jaja i produkty pochodne są wymienione w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, zatytułowanym „SUBSTANCJE LUB PRODUKTY POWODUJĄCE ALERGIE LUB REAKCJE NIETOLERANCJI”, w pozycji 3: „Jaja i produkty pochodne”. Białko jaja jest produktem pochodnym jaja, dlatego preparatu nie stosuje się u osób uczulonych na białko jaja. Wystąpienie objawów reakcji alergicznej po zażyciu wymaga odstawienia preparatu i kontaktu z lekarzem.
Ciąża i karmienie piersią
Zapotrzebowanie na białko rośnie w ciąży i w okresie karmienia piersią. Do wartości odniesienia dla kobiet niebędących w ciąży, wynoszącej 0,83 g na kilogram masy ciała na dobę, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności dolicza 1 g na dobę w pierwszym trymestrze, 9 g w drugim i 28 g w trzecim. W okresie karmienia piersią dolicza 19 g na dobę przez pierwsze sześć miesięcy i 13 g po ich upływie (EFSA, 2012; DOI 10.2903/j.efsa.2012.2557). Wartości te odnoszą się do białka ogółem, niezależnie od jego źródła.
Zwiększone zapotrzebowanie pokrywa się przede wszystkim dietą, a nie preparatem. Przegląd Cochrane obejmujący siedemnaście badań i 9030 kobiet rozróżnia dwa rodzaje preparatów, a granicą jest jedna czwarta energii pochodzącej z białka. W preparacie zbilansowanym energetycznie białko dostarcza mniej niż jedną czwartą energii, a taka suplementacja wiązała się z mniejszym ryzykiem urodzenia dziecka zbyt małego w stosunku do wieku ciążowego (RR 0,79; 95% CI 0,69–0,90; siedem badań, 4408 kobiet). W preparacie wysokobiałkowym białko dostarcza jej więcej — i do tej grupy należy odżywka, w której białko jest jedynym znaczącym składnikiem. Preparat wysokobiałkowy oceniło w przeglądzie jedno badanie, przeprowadzone wśród kobiet niedożywionych: ryzyko urodzenia dziecka zbyt małego było w nim większe (RR 1,58; 95% CI 1,03–2,41; 505 kobiet w tej analizie spośród 1051 w badaniu). Autorzy przeglądu stwierdzają, że suplementacja wysokobiałkowa nie wydaje się korzystna i może być szkodliwa dla płodu (PMID 26031211). Przegląd nie znalazł badania takiej suplementacji u kobiet dobrze odżywionych.
Osobną kwestią jest karmienie piersią dziecka z alergią na jaja. Przegląd systematyczny zebrał trzydzieści dwa badania pomiarowe nad białkami pokarmowymi w mleku kobiecym, z czego dziewięć dotyczyło białek jaja. W większości próbek stężenia białek pokarmowych były znacznie niższe od dawki wywołującej reakcję u jednego procenta osób uczulonych. Prawdopodobieństwo natychmiastowej reakcji alergicznej u niemowlęcia z alergią IgE-zależną, karmionego przez kobietę spożywającą jaja, oceniono na nie więcej niż 1 na 1000 (PMID 35123103). Pomiary dotyczyły jaj w diecie matki. Preparatów z białka jaja pod tym kątem nie badano.
Przed zastosowaniem preparatu białkowego w ciąży i w okresie karmienia piersią należy skonsultować się z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Osoby przyjmujące lewodopę nie powinny przyjmować preparatu białkowego równocześnie z dawką leku — białko może zmniejszać jego wchłanianie. Pory przyjmowania leku oraz rozkład podaży białka w ciągu dnia ustala neurolog prowadzący; diety z redystrybucją białka nie wprowadza się samodzielnie i nie należy samodzielnie ograniczać białka w diecie. Nasilenie wahań sprawności ruchowej po posiłku lub po porcji preparatu należy zgłosić lekarzowi.
Źródła
Moore DR i wsp., Am J Clin Nutr 2009 (PMID 19056590); autoryzowane oświadczenie zdrowotne EFSA (Rozp. 432/2012/UE). Interakcja z lewodopą: Pharmacokinetic optimisation in the treatment of Parkinson's disease. Clin Pharmacokinet 1996 (PMID 8792058) — wchłanianie przez nośnik wspólny dla aminokwasów obojętnych o dużej cząsteczce; Low-protein and protein-redistribution diets for Parkinson's disease patients with motor fluctuations: a systematic review. Mov Disord 2010 (PMID 20669318) — diety z redystrybucją białka jako element leczenia.
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2012.2557 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19056590/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26031211/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35123103/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8792058/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20669318/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.