Gurmar (Gymnema sylvestre)
Newsletter SuplerMed
Nowe suplementy i artykuły prosto na e-mail.
Nie łącz
Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404
Działanie
Gurmar (Gymnema sylvestre) to wieloletnie pnącze pochodzące z Azji, Afryki i Australii, którego liście od dawna stosuje się w medycynie tradycyjnej. Surowcem suplementów są liście i wyciągi z nich. Najbardziej charakterystycznymi składnikami są kwasy gymnemowe, należące do saponin triterpenowych.
W badaniach laboratoryjnych kwasy gymnemowe wiążą się z ludzkimi receptorami słodkiego smaku i hamują ich aktywację, a obserwacje u zwierząt i ludzi wskazują, że składniki gurmaru mogą tłumić odczuwanie słodyczy. Według bazy LiverTox amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia ogólnej skuteczności gurmaru w leczeniu cukrzycy nie wykazano, a w Stanach Zjednoczonych nie zatwierdzono go do leczenia żadnej choroby.
Produkty z gurmarem są przy tym słabo standaryzowane pod względem czystości i stężenia wyciągu. Dla gurmaru nie dopuszczono w Unii Europejskiej żadnego oświadczenia zdrowotnego.
Dawkowanie
Dla suplementów diety zawierających gurmar nie ustalono w Unii Europejskiej ani zalecanego spożycia, ani górnego dopuszczalnego poziomu spożycia. Europejska Agencja Leków nie opracowała dla tej rośliny monografii ziołowej. Produkty różnią się stężeniem wyciągu i zawartością kwasów gymnemowych. Porcję dzienną podaje producent na etykiecie i nie należy jej przekraczać, ponieważ uszkodzenie wątroby może być częstsze przy większych dawkach.
Przeciwwskazania
Gurmaru nie stosuje się przy nadwrażliwości na ten surowiec ani na którykolwiek składnik preparatu. Osoby leczone z powodu cukrzycy nie powinny stosować gurmaru bez nadzoru lekarza. Dotyczy to zwłaszcza osób przyjmujących insulinę lub inne leki obniżające stężenie glukozy we krwi. Gurmar nie zastępuje leczenia cukrzycy, a leków nie odstawia się ani nie zmniejsza ich dawek bez decyzji lekarza.
Osoby z chorobą wątroby nie powinny stosować gurmaru bez porozumienia z lekarzem. Bezpieczeństwa stosowania w ciąży, w okresie karmienia piersią i u dzieci nie udokumentowano, dlatego w tych grupach gurmaru się nie stosuje.
Ciąża i karmienie
Bezpieczeństwa stosowania w ciąży i w okresie karmienia piersią nie udokumentowano, dlatego w tych okresach nie stosuje się gurmaru (zob. też przeciwwskazania).
Ostrzeżenia
Według bazy LiverTox amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia działania niepożądane gurmaru w zwykle stosowanych dawkach występują niezbyt często, a należą do nich nudności, dolegliwości ze strony jamy brzusznej, biegunka, ból głowy i wysypka. Bezpieczeństwo długotrwałego stosowania u ludzi jest słabo udokumentowane. Nie oceniono u ludzi ani skutków długotrwałego stosowania, ani skutków większych dawek.
Opisano rzadkie, pojedyncze przypadki klinicznie jawnego uszkodzenia wątroby u osób przyjmujących gurmar. Powiązanie z samą rośliną było zwykle słabe, a w części przypadków rozważano udział zanieczyszczeń preparatu. LiverTox ocenia gurmar jako możliwą, rzadką przyczynę takiego uszkodzenia (ocena D).
Uszkodzenie może być częstsze i cięższe u osób przyjmujących większe dawki oraz u osób z istniejącą już chorobą wątroby. Żółtaczka, świąd skóry, ciemny mocz, silne zmęczenie, utrata apetytu albo ból w prawym podżebrzu wymagają przerwania stosowania i konsultacji lekarskiej. U osób przyjmujących leki obniżające stężenie glukozy we krwi jednoczesne stosowanie gurmaru może zwiększać ryzyko niedocukrzenia.
Przy takim połączeniu należy częściej kontrolować stężenie glukozy we krwi. Drżenie, zlewne poty albo nagłe osłabienie mogą świadczyć o niedocukrzeniu i wymagają niezwłocznego spożycia cukru prostego oraz kontaktu z lekarzem. Splątanie, senność albo utrata przytomności wymagają wezwania pomocy medycznej; osobie z zaburzeniami świadomości nie podaje się niczego doustnie.
Osoby przyjmujące jakiekolwiek leki powinny omówić stosowanie gurmaru z lekarzem lub farmaceutą. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanego sposobu żywienia.
Podobne
Źródła
- NIH LiverTox, Gymnema, aktualizacja z 28 października 2024 r.
- Wykaz monografii ziołowych Europejskiej Agencji Leków, w którym nie ma pozycji dla Gymnema sylvestre.
- Rejestr oświadczeń zdrowotnych Unii Europejskiej (oświadczenia dopuszczone i odrzucone), w którym nie ma wpisu dla Gymnema. Egipski Urząd ds. Leków (Egyptian Drug Authority), Egyptian Herbal Monograph: Gymnema sylvestre (Retz.) R.Br. ex Sm., 2023, punkt 7 (specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności) (https://www.edaegypt.gov.eg/media/b3kf0i3m/gymnema-sylvestre-retz-r-br-ex-sm.pdf), odczyt 21.10.2026.
Jak sprawdziliśmy ten tekst
- Sprawdził
- mgr farm. Wojciech Kula, PWZF 11026068
- Podpis
- Historia zmian
- wersja bieżąca
- Zasady
- Jak powstają i jak sprawdzamy treści
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.