Przytulia czepna (Galium aparine L.) — ziele
Jak działa
Przytulia czepna (Galium aparine) to roślina zielna z rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Jej ziele, czyli nadziemne części rośliny, wchodzi w skład suplementów diety. Etykieta nie zawsze podaje, z jakiej części rośliny pochodzi surowiec. W wyciągach z ziela stwierdzono obecność irydoidów, pochodnych kwasów hydroksycynamonowych i flawonoidów.
Ten opis dotyczy wyłącznie przytulii czepnej. Pozostałe gatunki przytulii, np. przytulia właściwa (Galium verum), są odrębnymi surowcami, a badanie porównawcze wykazało różnice w składzie ich wyciągów. Przestróg zawartych w tym opisie nie należy zatem odnosić do tych gatunków. Etykieta bez nazwy łacińskiej gatunku nie pozwala ustalić, której rośliny dotyczy preparat.
W unijnym katalogu nowej żywności brak wpisu dotyczącego przytulii czepnej. Figurują w nim wpisy innych gatunków przytulii, których status nie odnosi się do przytulii czepnej. Komisja Europejska opisuje katalog jako narzędzie niewiążące i niewyczerpujące, które pomaga ocenić, czy produkt wymaga zezwolenia jako nowa żywność.
W unijnym rejestrze oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych nie ma żadnego dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego dotyczącego przytulii czepnej.
Źródła w diecie i niedobór
Przytulia czepna nie jest składnikiem zwyczajowej diety.
Dawkowanie
Dokumenty unijne oraz uchwały Zespołu do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym nie określają zalecanej ani maksymalnej dawki ziela przytulii czepnej w suplementach diety. Ani Europejska Agencja Leków, ani kanadyjski urząd zdrowia, Health Canada, nie opracowały monografii tej rośliny. Porcję dzienną podaje producent na etykiecie.
Gdy etykieta wyciągu nie podaje, ilu gramom ziela odpowiada porcja, zawartości surowca w porcji nie można ustalić.
Przeciwwskazania
Nie należy stosować preparatu przy uczuleniu na przytulię czepną lub na którykolwiek składnik produktu. Dostępne źródła nie podają innych przeciwwskazań ani nie określają granicy wieku stosowania. Dzieciom nie należy podawać preparatu bez porady lekarza lub farmaceuty.
Ciąża i karmienie piersią
Dostępne źródła nie podają danych o bezpieczeństwie stosowania ziela przytulii czepnej w ciąży i w okresie karmienia piersią. Baza LactMed, prowadzona przez amerykański Narodowy Instytut Zdrowia Dziecka i Rozwoju Człowieka, nie zawiera wpisu dotyczącego przytulii czepnej. Brak danych nie oznacza, że stosowanie jest bezpieczne. Przed zastosowaniem w tym okresie należy zasięgnąć porady lekarza lub farmaceuty.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Opracowania dotyczącego bezpieczeństwa przytulii czepnej nie zawierają wykazy Europejskiej Agencji Leków i kanadyjskiego urzędu zdrowia, Health Canada, ani baza LiverTox amerykańskiej Narodowej Biblioteki Medycznej. W przeszukanych źródłach brak zatem ocenionych danych o działaniach niepożądanych. Brak danych nie oznacza, że stosowanie jest bezpieczne.
Opisano przypadek uszkodzenia wątroby z zastojem żółci u kobiety, która przez miesiąc piła ziołową herbatę z sześciu składników. Jednym z nich było ziele przytulii czepnej. Autorzy opisu uznali za przyczynę uszkodzenia picie tej herbaty. Herbatę odstawiono i podano jednorazowo acetylocysteinę. W ciągu 12 dni pobytu w szpitalu wyniki badań wątrobowych stopniowo się obniżały, a ból brzucha ustąpił. Autorzy nie wskazali, który składnik herbaty spowodował uszkodzenie. W razie bólu brzucha albo zażółcenia skóry lub oczu należy przerwać stosowanie i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Ten opis nie obejmuje przeglądu badań interakcji przytulii czepnej z lekami. Dostępne źródła nie podają przestrogi dotyczącej leków, co nie wyklucza interakcji. Osoby przyjmujące leki na stałe powinny omówić stosowanie preparatu z lekarzem lub farmaceutą.
Wyciągi płynne mogą zawierać alkohol etylowy. Osobom, które muszą unikać alkoholu, zaleca się przed zastosowaniem postaci płynnej sprawdzenie składu na etykiecie.
Część preparatów zawiera obok przytulii czepnej inne składniki. Przestrogi ich dotyczące zawarto w odrębnych monografiach tych substancji. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje ani leczenia zaleconego przez lekarza, ani zróżnicowanej diety.
Toksyczność w badaniach na zwierzętach
Dostępne źródła nie podają wyników badań toksyczności ziela przytulii czepnej na zwierzętach.
To nie jest porada weterynaryjna. Jeżeli zwierzę połknęło tę substancję, skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem weterynarii.
Źródła
Niazi B, Ahmed K, Ahmed M, Ali S, Song K, Elias S. Drug-Induced Liver Injury from Herbal Liver Detoxification Tea. Case Rep Gastroenterol. 2022;16(3):612-617. PMID 36636365. Ilina T, Kashpur N, Granica S, Bazylko A, Shinkovenko I, Kovalyova A, Goryacha O, Koshovyi O. Phytochemical Profiles and In Vitro Immunomodulatory Activity of Ethanolic Extracts from Galium aparine L. Plants (Basel). 2019;8(12). doi:10.3390/plants8120541. PMID 31775336. Ilina T, Skowrońska W, Kashpur N, Granica S, Bazylko A, Kovalyova A, Goryacha O, Koshovyi O. Immunomodulatory Activity and Phytochemical Profile of Infusions from Cleavers Herb. Molecules. 2020;25(16). doi:10.3390/molecules25163721. PMID 32824103. Laanet PR, Saar-Reismaa P, Jõul P, Bragina O, Vaher M. Phytochemical Screening and Antioxidant Activity of Selected Estonian Galium Species. Molecules. 2023;28(6). doi:10.3390/molecules28062867. PMID 36985838. Komisja Europejska, katalog nowej żywności (brak wpisu Galium aparine; wpisy POL-NF-00370 Galium odoratum i POL-NF-00371 Galium verum) oraz opis katalogu na stronie Novel Food status Catalogue (stan 7 października 2026 r.). Rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE; uchwały Zespołu do spraw Suplementów Diety przy GIS; wykaz monografii ziołowych EMA (HMPC); wykaz monografii Health Canada (NHPID); bazy LiverTox i LactMed (NCBI Bookshelf) — brak wpisów dotyczących przytulii czepnej, stan 7 października 2026 r.
https://doi.org/10.3390/plants8120541 · https://doi.org/10.3390/molecules25163721 · https://doi.org/10.3390/molecules28062867 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36636365/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31775336/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32824103/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36985838/
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.