Resweratrol
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Przewodnik praktyczny: Resweratrol — działanie, dawkowanie i bezpieczeństwo
Wzór sumaryczny: C14H12O3 · PubChem CID 445154
Jak działa
Resweratrol to polifenol z grupy stilbenów, obecny w skórce winogron, winie, orzeszkach ziemnych, pistacjach i borówkach. Po podaniu doustnym wchłania się słabo i szybko ulega przemianie do siarczanów i glukuronidów. Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności ocenił oświadczenie przypisujące resweratrolowi ochronę komórek dzięki działaniu przeciwutleniającemu (identyfikator 1957) i nie stwierdził związku przyczynowego; w unijnym rejestrze oświadczeń zdrowotnych figuruje ono jako nieautoryzowane (EFSA Journal 2010;8(2):1489). Osobno od treści tamtej opinii obowiązuje reguła ogólna: resweratrol nie ma w Unii Europejskiej ŻADNEGO autoryzowanego oświadczenia zdrowotnego, więc nie wolno przypisywać mu potwierdzonego działania — ani przeciwutleniającego, ani żadnego innego. Urząd zapisał też, że resweratrol nie pełni w diecie człowieka roli odżywczej. Farmakologicznie istotna jest natomiast przemiana, jakiej podlega w organizmie: powstający z niego siarczan trans-resweratrolu może hamować enzymy cytochromu P450, co przekłada się na ryzyko interakcji z lekami (EFSA Journal 2016;14(1):4368; szczegóły i postępowanie w polu ostrzeżeń).
Dawkowanie
Nie ustalono wartości referencyjnej — resweratrol nie jest składnikiem odżywczym. Punktem odniesienia jest ocena bezpieczeństwa: EFSA badała syntetyczny trans-resweratrol jako nową żywność w suplementach dla osób dorosłych przy spożyciu do 150 mg na dobę i uznała, że taki poziom nie budzi zastrzeżeń (EFSA Journal 2016;14(1):4368). To jest poziom oceniony pod kątem bezpieczeństwa, nie zalecana dawka i nie obietnica działania. Urząd odnotował przy tym, że 150 mg na dobę odpowiada mniej więcej pięćdziesięciokrotności tego, co z żywnością przyjmują osoby o najwyższym spożyciu.
Przeciwwskazania
Nie stosować samodzielnie u osób leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryn — warfaryną lub acenokumarolem; decyzja i nadzór należą do lekarza prowadzącego. Nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią oraz u dzieci i młodzieży: ocena bezpieczeństwa EFSA objęła wyłącznie osoby dorosłe, a badań z udziałem tych grup nie ma. Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Ocena bezpieczeństwa EFSA obejmowała osoby DOROSŁE i spożycie do 150 mg na dobę; wyższych dawek oraz stosowania u dzieci i młodzieży, u kobiet w ciąży i karmiących piersią nie oceniano, bo poza tę populację i ten poziom wniosek urzędu nie sięga. W czterech niekontrolowanych badaniach z udziałem ludzi przy dawkach od 1 g na dobę wzwyż opisywano biegunkę i inne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego; poniżej 1 g na dobę, w badaniach trwających do trzech miesięcy, nie odnotowano działań związanych z przyjmowaniem preparatu. Urząd zastrzegł jednak wprost, że same te badania nie stanowią wystarczającego dowodu bezpieczeństwa, bo obejmowały mało osób, trwały krótko i mierzyły niewiele punktów końcowych; badań przewlekłej toksyczności i rakotwórczości dla trans-resweratrolu nie wykonano (EFSA Journal 2016;14(1):4368). Najważniejsze ostrzeżenie dotyczy leków. EFSA stwierdziła, że metabolit resweratrolu może hamować u ludzi enzymy cytochromu P450 i wchodzić w interakcje z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2C9 — do tej grupy należą doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn, czyli zarejestrowane w Polsce warfaryna i acenokumarol. Charakterystyka Produktu Leczniczego acenokumarolu podaje, że inhibitory CYP2C9 mogą nasilać jego działanie przeciwzakrzepowe. Osoba leczona kumarynami nie powinna włączać resweratrolu samodzielnie; jeżeli lekarz na to przystanie, przy włączaniu i przy odstawianiu wskazana jest kontrola INR, a nietypowe krwawienia i siniaki należy zgłosić. Ostrożności wymaga też łączenie z lekami przeciwpłytkowymi, w tym z kwasem acetylosalicylowym, oraz ze statynami rozkładanymi przez CYP3A4 (simwastatyna, lowastatyna) — te dwa ostatnie zastrzeżenia opierają się na danych mechanistycznych i badaniach poza organizmem, nie na badaniach klinicznych, i tak trzeba je czytać. Ze względu na budowę stilbenu resweratrolowi bywa przypisywane działanie estrogenne; urząd przeanalizował te dane i uznał, że nie wskazują one na obawy co do aktywności estrogennej resweratrolu w organizmie żywym. Osoby przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować stosowanie z lekarzem lub farmaceutą i poinformować o suplemencie przy każdym sprawdzaniu listy leków.
Źródła
EFSA Journal 2016;14(1):4368 (DOI 10.2903/j.efsa.2016.4368) EFSA Journal 2010;8(2):1489 (DOI 10.2903/j.efsa.2010.1489) ChPL Acenocumarol WZF pkt 4.5 i 5.2 (Rejestr Produktow Leczniczych)
https://doi.org/10.2903/j.efsa.2010.1489 · https://doi.org/10.2903/j.efsa.2016.4368
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.