Zielona herbata i EGCG
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Wzór sumaryczny: C22H18O11 · PubChem CID 65064
Jak działa
Zielona herbata zawiera polifenole, wśród których najwięcej uwagi poświęca się katechinie EGCG (galusan epigallokatechiny). Skoncentrowane ekstrakty wymagają ostrożności: Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ocenił, że przyjmowanie EGCG z suplementu diety w dawce 800 mg na dobę lub wyższej wiązało się w badaniach interwencyjnych ze statystycznie istotnym wzrostem aktywności aminotransferaz w surowicy (EFSA, opinia z 14 marca 2018 r.). Ekstrakty zawierają też kofeinę, która może wpływać na sen.
Przeciwwskazania
Preparatów z niefermentowanego liścia herbaty chińskiej, czyli zielonej herbaty, nie stosuje się przy nadwrażliwości na substancję czynną. Monografia ziołowa Komitetu do spraw Roślinnych Produktów Leczniczych Europejskiej Agencji Leków wymienia jako przeciwwskazania chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, nadczynność tarczycy oraz choroby układu krążenia, w tym nadciśnienie tętnicze i zaburzenia rytmu serca. Brak wystarczających danych o stosowaniu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, dlatego nie zaleca się stosowania w tej grupie. Nie ustalono również bezpieczeństwa stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią, dlatego w tym czasie nie zaleca się przyjmowania preparatu. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z chorobami wątroby i przyjmujące leki.
Ciąża i karmienie piersią
Ekstrakty zielonej herbaty zawierające 3-galusan (-) epigalokatechiny (EGCG) podlegają w Unii Europejskiej ograniczeniom: wpisano je do części B załącznika III rozporządzenia (WE) nr 1925/2006. Etykieta takiego produktu musi zawierać ostrzeżenie w brzmieniu: niniejszy produkt nie powinien być spożywany przez kobiety w ciąży lub kobiety karmiące piersią oraz dzieci w wieku poniżej 18 lat. Ten sam wpis wymaga, aby dzienna porcja zawierała mniej niż 800 mg EGCG, oraz dwóch dalszych ostrzeżeń: nie należy spożywać na czczo i nie należy spożywać, jeśli tego samego dnia spożywa się inne produkty zawierające zieloną herbatę.
Ograniczenie dotyczy ekstraktów. Z wpisu wyłączono wodne ekstrakty zielonej herbaty, które po odtworzeniu w napojach mają skład porównywalny z tradycyjnymi naparami. Napar pozostaje przy tym źródłem kofeiny i liczy się do dziennego progu 200 mg przyjętego dla kobiet w ciąży.
Podstawą ostrzeżenia jest brak badań w tych grupach. Żadne z badań interwencyjnych nie objęło kobiet w ciąży i karmiących piersią, niemowląt karmionych piersią ani dzieci poniżej 18 lat, wobec czego możliwość szkodliwych skutków w tych grupach pozostaje otwarta. Unijna monografia ziołowa dla niefermentowanego liścia herbaty chińskiej rozstrzyga tak samo: bezpieczeństwa stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią nie ustalono, a wobec braku wystarczających danych stosowania nie zaleca się. Danych o wpływie na płodność nie ma.
Doustnych ekstraktów zielonej herbaty nie badano u kobiet karmiących piersią (LactMed, National Institutes of Health). Znany jest natomiast wpływ samej kofeiny zawartej w liściu; opisano go w osobnym opracowaniu tego składnika. Odnotowano również, że napar podawany bezpośrednio niemowlęciu utrudnia wchłanianie żelaza i wiązano to z niedokrwistością u dzieci; obserwacja dotyczy herbaty podawanej dziecku, nie pitej przez matkę.
Etykieta preparatu z ekstraktem zielonej herbaty mówi wprost, że produktu nie powinny spożywać kobiety w ciąży ani kobiety karmiące piersią. Picie naparu w tym czasie omawia się z lekarzem, który zliczy kofeinę ze wszystkich źródeł.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Wysokie dawki EGCG z suplementów, rzędu 800 mg na dobę i więcej, wiązały się z przypadkami uszkodzenia wątroby (EFSA, 2018). Nie należy przyjmować skoncentrowanych ekstraktów w wysokich dawkach, zwłaszcza na czczo, ani łączyć kilku takich preparatów. Ze względu na zawartość kofeiny mogą one wpływać na sen i samopoczucie. Nie zaleca się przyjmowania przed snem. Preparaty zawierające kofeinę osłabiają działanie substancji uspokajających i nasilają działania niepożądane leków sympatykomimetycznych.
Źródła
10.2903/j.efsa.2018.5239. Monografia ziołowa dotycząca Camellia sinensis (L.) Kuntze, non fermentatum folium, przyjęta jako Community herbal monograph przez Komitet do spraw Roślinnych Produktów Leczniczych Europejskiej Agencji Leków 12 listopada 2013 r., EMA/HMPC/283630/2012.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.