Bromelaina a leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe — czy można je łączyć?

Bromelaina to mieszanina enzymów proteolitycznych z ananasa. Charakterystyka produktu leczniczego, którego substancją czynną jest koncentrat enzymów proteolitycznych wzbogaconych w bromelainę, odnotowuje wpływ bromelainy na krzepnięcie po podaniu doustnym: zmniejszenie agregacji płytek krwi, obniżenie stężenia fibrynogenu w osoczu oraz umiarkowane wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny i czasu protrombinowego. Dokument zaleca ostrożność i monitorowanie pacjenta, gdy jednocześnie przepisywane są leki wpływające na krzepliwość. Dane doświadczalne są niejednoznaczne: badanie tromboelastograficzne z 2016 roku wykazało wydłużenie czasu protrombinowego o 47 procent i hamowanie agregacji płytek wywołanej difosforanem adenozyny o 19 procent po dodaniu bromelainy do krwi poza organizmem, ale po podaniu dootrzewnowym myszom zaobserwowano efekt odwrotny, w kierunku nadkrzepliwości, bez istotności statystycznej. Autorzy tej pracy zaznaczają wprost, że nie badali ani drogi doustnej, ani dożylnej. Badania klinicznego, w którym podano doustną bromelainę osobom leczonym lekiem przeciwzakrzepowym i zmierzono wpływ na krzepnięcie, nie opublikowano — ostrożność wynika z właściwości substancji i z zalecenia dokumentu rejestrowego, nie z pomiaru u pacjentów.

Bromelaina rozkłada białka, a wśród opisanych działań ma modulowanie kaskady kwasu arachidonowego i hamowanie agregacji płytek krwi. Obniżenie stężenia fibrynogenu i sprzyjanie fibrynolizie opisano w badaniach poza organizmem i na zwierzętach. Leki przeciwzakrzepowe oraz przeciwpłytkowe działają na krzepnięcie innymi drogami — hamują czynniki krzepnięcia albo aktywację płytek — więc ryzyko krwawienia może pochodzić z dwóch niezależnych źródeł naraz.

„Zgłaszano zmniejszenie agregacji płytek krwi i stężenia fibrynogenu w osoczu i umiarkowane wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny i czasu protrombinowego jako możliwe skutki podania doustnego bromelainy.” — Charakterystyka Produktu Leczniczego NexoBrid (koncentrat enzymów proteolitycznych wzbogaconych w bromelainę), żel, sekcja 4.5, Europejska Agencja Leków (EMA).

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25517253/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34681298/
Charakterystyka Produktu Leczniczego NexoBrid (koncentrat enzymów proteolitycznych wzbogaconych w bromelainę), Europejska Agencja Leków, wersja polska, punkt 4.5: „Zgłaszano zmniejszenie agregacji płytek krwi i stężenia fibrynogenu w osoczu i umiarkowane wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny i czasu protrombinowego jako możliwe skutki podania doustnego bromelainy. Dane z badań in vitro i na zwierzętach wskazują na to, że bromelaina może również sprzyjać fibrynolizie. Z tego względu, w razie przepisania jednocześnie stosowanych produktów leczniczych mających wpływ na krzepliwość, konieczne jest zachowanie ostrożności i monitorowanie pacjenta”. Dane doświadczalne: PMID 25517253 (Blood Coagul Fibrinolysis 2016, tromboelastografia — efekt przeciwkrzepliwy poza organizmem, paradoksalny kierunek po podaniu dootrzewnowym myszom, droga doustna niebadana); PMID 34681298 (Foods 2021, przegląd — hamowanie agregacji płytek przez modulowanie kaskady kwasu arachidonowego).

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404