Eleuterokok a digoksyna — czy można je łączyć?

✔ Interakcję zweryfikował merytorycznie mgr farm. Wojciech Kula • 2026-09-30.

Ostrożność — Eleuterokok a digoksyna: wzrost stężenia leku lub zafałszowany wynik badania

Na czym polega

W raporcie oceniającym Europejskiej Agencji Leków opisano przypadek 74-letniego mężczyzny, który od wielu lat przyjmował stałą dawkę digoksyny. Wcześniej stężenie digoksyny we krwi mieściło się w granicach od 0,9 do 2,2 nmol/l. W czasie stosowania preparatu opisanego jako żeń-szeń syberyjski wzrosło do 5,2 nmol/l. Objawów zatrucia nie stwierdzono. Stężenie pozostało wysokie także po odstawieniu digoksyny, a wkrótce po odstawieniu preparatu wróciło do właściwego poziomu. Po ponownym przyjęciu preparatu stężenie znów wzrosło, a po kolejnym odstawieniu wróciło do zakresu terapeutycznego. Wiarygodność tego opisu zakwestionowano. Tożsamości preparatu nie potwierdzono i podejrzewano zafałszowanie rośliną Periploca sepium, która zawiera glikozydy działające na serce. Według raportu wzrost mógł też być pozorny i wynikać z zakłócenia niektórych laboratoryjnych metod oznaczania digoksyny. Raport zaznacza jednak, że w badaniach laboratoryjnych tak dużego, niemal trzykrotnego zawyżenia nie potwierdzono. W tych badaniach dodatek preparatów żeń-szenia syberyjskiego do próbek surowicy zawyżał wynik oznaczenia digoksyny w dwóch metodach immunologicznych, zaniżał go w jednej, a w kilku innych zakłócenia nie wykazano. Monografia ziołowa Unii Europejskiej w punkcie o interakcjach nie wymienia żadnej interakcji.

Dlaczego

Mechanizmu nie ustalono. Raport oceniający wskazuje dwa możliwe wyjaśnienia. Pierwsze to zakłócenie niektórych metod oznaczania digoksyny przez glikozydy eleuterokoka o budowie podobnej do digoksyny. Wynik badania jest wtedy zawyżony albo zaniżony, choć rzeczywiste stężenie leku się nie zmienia. Drugie to hamowanie glikoproteiny P, białka transportującego digoksynę. Hamowanie wykazano w badaniu na linii komórkowej, modelu ludzkiego jelita. Według raportu mogłoby ono utrudniać usuwanie digoksyny z organizmu. Raport nie przytacza dalszych badań tego hamowania na zwierzętach ani u ludzi. Żadnego z tych wyjaśnień nie potwierdzono u ludzi.

Co robić

Osoby leczone digoksyną nie powinny przyjmować eleuterokoka bez konsultacji z lekarzem. Przed badaniem stężenia digoksyny we krwi należy poinformować lekarza o stosowaniu eleuterokoka. Eleuterokok może zafałszować wynik tego badania. Dawki digoksyny nie należy zmieniać samodzielnie.

Źródła

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8705908/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12580002/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18623124/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21860344/ · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20091240/
Raport oceniający dotyczący Eleutherococcus senticosus (Rupr. et Maxim.) Maxim., radix, EMA/HMPC/680615/2013, przyjęty 25 marca 2014 r., punkt o interakcjach oraz punkty 5.6 i 6. Wspólnotowa monografia ziołowa EMA/HMPC/680618/2013, punkt 4.5. McRae S. Elevated serum digoxin levels in a patient taking digoxin and Siberian ginseng. CMAJ 1996, 155(3):293-5, PMID 8705908. Dasgupta A, Wu S, Actor J, Olsen M, Wells A, Datta P. Am J Clin Pathol 2003, 119(2):298-303, PMID 12580002. Dasgupta A, Tso G, Wells A. J Clin Lab Anal 2008, 22(4):295-301, PMID 18623124. Dasgupta A, Syklawer E, Johnson M, Hwang SA, Boyd SA, Actor JK. Ther Drug Monit 2011, 33(5):644-8, PMID 21860344. Takahashi T, Kaku T, Sato T, Watanabe K, Sato J. J Nat Med 2010, 64(1):55-62, PMID 20091240. Dostęp: 30.09.2026.

Dane w formie cytowalnej

Zbiór w wersji cytowalnej (zrzut z dnia deponowania, CC BY 4.0): doi.org/10.5281/zenodo.21532404

Zobacz monografię składnika: Eleuterokok kolczasty (korzeń)

Digoksyna — inne interakcje

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.