Lukrecja (Glycyrrhiza glabra)
Jak działa
Aktywnym składnikiem korzenia lukrecji jest glicyryzyna (kwas glicyryzynowy) oraz jej metabolit — kwas glicyretynowy. Hamują one enzym — 11β-hydroksysteroidową dehydrogenazę typu 2 (11β-HSD2) — który w nerce inaktywuje kortyzol do kortyzonu. Przy zahamowaniu enzymu kortyzol pobudza receptory mineralokortykoidowe, wywołując stan rzekomego hiperaldosteronizmu (pseudohiperaldosteronizmu): zatrzymanie sodu i wody, utratę potasu, zahamowanie wydzielania reniny, a w efekcie wzrost ciśnienia tętniczego, hipokaliemię i obrzęki. Nasilenie efektu zależy od dawki i czasu przyjmowania, a zmiany ustępują po odstawieniu. Występuje duża osobnicza zmienność wrażliwości.
Dawkowanie
Nie ustalono dawki suplementacyjnej o udowodnionym działaniu prozdrowotnym. Ze względów bezpieczeństwa Komitet Naukowy ds. Żywności UE (SCF) uznał, że regularne spożycie kwasu glicyryzynowego nie powinno przekraczać 100 mg na dobę. Jest to wartość orientacyjna, która może ulec zmianie w miarę napływu nowych danych. Preparatów z korzenia lukrecji nie zaleca się stosować dłużej niż 4–6 tygodni bez konsultacji z lekarzem (EMA HMPC). Ze względu na zmienną zawartość glicyryzyny w ekstraktach oraz osobniczą wrażliwość rozsądne jest przyjmowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie krótki czas.
Przeciwwskazania
Nadciśnienie tętnicze, hipokaliemia (niskie stężenie potasu), choroby serca, choroby nerek, w tym ich niewydolność, ciężkie zaburzenia czynności wątroby z cholestazą. Nie stosować w ciąży (dane wiążą wysokie spożycie lukrecji z ryzykiem porodu przedwczesnego) ani w okresie karmienia piersią. Zachować szczególną ostrożność u osób przyjmujących digoksynę, leki moczopędne, leki hipotensyjne lub kortykosteroidy.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Przewlekłe przyjmowanie już od około 100 mg kwasu glicyryzynowego na dobę może podnosić ciśnienie tętnicze i obniżać stężenie potasu we krwi; ryzyko rośnie przy diecie bogatej w sól. Lukrecja wchodzi w istotne interakcje lekowe: wskutek wywoływanej hipokaliemii nasila toksyczność digoksyny (interakcja o wysokim ryzyku), może osłabiać działanie leków hipotensyjnych oraz pogłębiać utratę potasu wywoływaną przez diuretyki, kortykosteroidy i pobudzające leki przeczyszczające. Objawy nadmiaru — obrzęki, osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca, wzrost ciśnienia — wymagają odstawienia i kontaktu z lekarzem. Nie łączyć z wymienionymi lekami bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.