5-HTP (5-hydroksytryptofan)
Jak działa
5-HTP (5-hydroksytryptofan) powstaje w organizmie z aminokwasu tryptofanu i jest bezpośrednim prekursorem serotoniny; w suplementach pozyskiwany jest zwykle z nasion rośliny Griffonia simplicifolia. Ze względu na wpływ na układ serotoninowy nie należy łączyć go z lekami zwiększającymi poziom serotoniny (m.in. SSRI, SNRI, inhibitory MAO) — grozi to zespołem serotoninowym. Należy bardzo wyraźnie zaznaczyć, że dla 5-HTP nie ma w Unii Europejskiej autoryzowanych oświadczeń zdrowotnych, dlatego nie wolno przypisywać mu działania na nastrój, sen czy apetyt.
Przeciwwskazania
Nie stosować razem z lekami zwiększającymi stężenie serotoniny — m.in. przeciwdepresyjnymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO) oraz niektórymi przeciwbólowymi i przeciwmigrenowymi — grozi to zespołem serotoninowym. Przy przyjmowaniu jakichkolwiek leków oraz w ciąży i podczas karmienia piersią konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
5-HTP wpływa na układ serotoninowy i wymaga szczególnej ostrożności — nie jest składnikiem do przyjmowania samodzielnie na próbę. Objawy takie jak obniżony nastrój czy bezsenność wymagają oceny lekarskiej. Unijny katalog nowej żywności prowadzi osobny wpis dla samego 5-HTP i osobny dla jego roślinnego źródła; oba odsyłają do siebie nawzajem i dopiero czytane razem dają pełny obraz. Wpis „5-hydroxytryptophan" (POL-NF-00063) obejmuje 5-HTP niezależnie od tego, czy został otrzymany syntetycznie, czy selektywnie wyodrębniony z nasion Griffonia simplicifolia, i przypisuje mu status nowej żywności dotychczas niedopuszczonej. Wpis „Griffonia simplicifolia (Vahl ex DC.) Baill." (POL-NF-00388) obejmuje nasiona tej rośliny oraz ekstrakty z nasion zawierające najwyżej 30% 5-HTP i wskazuje, że w suplementach diety nie są one nową żywnością. O pozostałych ekstraktach z nasion tej rośliny ten sam wpis mówi, że uznaje się je za nową żywność, nie przypisując im dalszego statusu. Z zestawienia obu wpisów wynika granica: nasiona oraz ekstrakt o zawartości 5-HTP do 30% włącznie nie są w suplementach diety nową żywnością, ekstrakty mocniejsze są nową żywnością, a sam 5-HTP — selektywnie wyodrębniony albo otrzymany syntetycznie — jest nową żywnością dotychczas niedopuszczoną. Katalog nie ma jednak mocy rozstrzygającej: Komisja opisuje go jako narzędzie niewiążące i listę niewyczerpującą, służącą orientacji co do tego, czy produkt będzie wymagał zezwolenia. Wiążące pozostają rozporządzenie (UE) 2015/2283 oraz unijny wykaz nowej żywności, a wykazanie historii spożycia jako żywności przed 15 maja 1997 r. należy — jak zaznacza Komisja — do podmiotu wprowadzającego produkt do obrotu. W polskim rejestrze powiadomień Głównego Inspektora Sanitarnego widnieją produkty z 5-HTP zgłoszone w kategorii „suplement diety"; powiadomienie jest zgłoszeniem przedsiębiorcy, nie zezwoleniem. Ocena statusu konkretnego produktu wymaga znajomości postaci użytego surowca oraz dowodu, który przedstawia podmiot wprowadzający produkt do obrotu, i wykracza poza zakres tej monografii.
Źródła
Unijny katalog nowej żywności (Novel Food status Catalogue), wpisy POL-NF-00063 „5-hydroxytryptophan” (NOT_YET_AUTHORISED_NOVEL_FOOD) i POL-NF-00388 „Griffonia simplicifolia (Vahl ex DC.) Baill.” (NOT_NOVEL_IN_FOOD_SUPPLEMENTS dla nasion i ekstraktów do 30% 5-HTP), odczyt 2026-09-03; Rozporządzenie (UE) 2015/2283 w sprawie nowej żywności; rejestr powiadomień Głównego Inspektora Sanitarnego, odczyt 2026-09-03; Rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE (rozporządzenie (WE) nr 1924/2006) — brak autoryzowanego oświadczenia dla 5-HTP.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.