Biotyna (witamina B7)
Zobacz preparaty z tym składnikiem
Przewodnik praktyczny: Biotyna - rola, dawkowanie i uwaga o badaniach
Wzór sumaryczny: C10H16N2O3S · PubChem CID 171548
Jak działa
Biotyna (witamina B7) to witamina rozpuszczalna w wodzie z grupy B, pełniąca funkcję koenzymu w przemianach tłuszczów, węglowodanów i aminokwasów. Wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, ustanowiony rozporządzeniem Komisji (UE) nr 432/2012, ujmuje dla biotyny kilka brzmień — dotyczą one metabolizmu energetycznego i metabolizmu makroskładników odżywczych, funkcjonowania układu nerwowego, funkcji psychologicznych oraz utrzymania prawidłowego stanu błon śluzowych, skóry i włosów. Każde z nich może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do żywności będącej przynajmniej źródłem biotyny.
Źródła w diecie i niedobór
Biotyny dostarczają mięso, ryby, drób, jaja, niektóre sery oraz część warzyw. Najwięcej zawiera jej wątroba — około 41,6 µg w 100 g — oraz jaja, około 21,4 µg w 100 g. Grzyby dostarczają około 2,2 µg, a niektóre sery od 1,5 do 3 µg w 100 g. W chudym mięsie, owocach, produktach zbożowych i pieczywie biotyny jest znacznie mniej, od 0,1 do 1 µg w 100 g. Wartości przeliczono z jednostek podanych w opinii, gdzie zawartość wyrażono w nanogramach na gram. Zawartość biotyny w konkretnym produkcie bywa zmienna i zależy między innymi od warunków uprawy, pory roku, pochodzenia i sposobu przetworzenia (EFSA, 2014).
Badania spożycia w pięciu krajach Unii pokazują, ile biotyny daje codzienna dieta. U dorosłych poniżej około 65. roku życia średnie i środkowe wartości mieściły się w przedziale od 26 do 50 µg na dobę, przy czym u mężczyzn były wyższe niż u kobiet. U osób starszych wynosiły od 24 do 43 µg, u młodzieży od 17 do 64 µg, u dzieci od 5. do 12. roku życia od 19 do 38 µg, a u małych dzieci od 19 do 28 µg na dobę. Danych o spożyciu w ciąży jest niewiele; w badaniach austriackich średnie spożycie wynosiło 48 i 49 µg na dobę. Wyniki opierają się na różnych metodach zbierania danych, a spożycie bywa przez badanych zaniżane, dlatego porównania między krajami wymagają ostrożności (EFSA, 2014).
Niedobór biotyny wynikający ze sposobu odżywiania występuje rzadko. Opisywane jego objawy to drobnopłatkowe zapalenie skóry, wypadanie włosów, zapalenie spojówek, niezborność ruchów oraz opóźnienie rozwoju u dzieci. Wystarczające spożycie wyznaczono na podstawie obserwowanego spożycia biotyny przy diecie mieszanej oraz braku widocznych oznak jej niedoboru w Unii Europejskiej, co wskazuje, że obecne spożycie pokrywa zapotrzebowanie (EFSA, 2014).
Dawkowanie
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił wystarczające spożycie (AI) biotyny dla osób dorosłych na 40 µg/dobę (EFSA, 2014 r.). Wartość ta odnosi się do całodziennego spożycia z dietą; wielkość porcji dziennej określa oznakowanie konkretnego produktu.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników preparatu. Kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby przyjmujące leki oraz osoby przed planowanymi badaniami diagnostycznymi powinny stosować preparaty zawierające biotynę po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Ciąża i karmienie piersią
Wystarczające spożycie biotyny dla kobiet w ciąży Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ustalił na tym samym poziomie co dla pozostałych osób dorosłych, czyli 40 µg na dobę. Dla kobiet karmiących piersią dołożył 5 µg na dobę ponad tę wartość, aby wyrównać straty biotyny z mlekiem — łącznie 45 µg na dobę (EFSA, 2014). Wartości te dotyczą całej diety.
Osobne i praktyczne znaczenie ma w tych okresach opisane w części o ostrzeżeniach zaburzanie wyników badań laboratoryjnych przez wysokie dawki biotyny. Dotyczy ono między innymi oznaczeń hormonów tarczycy, a czynność tarczycy jest w ciąży badana rutynowo. O przyjmowaniu preparatu z biotyną należy poinformować lekarza zlecającego badania. Decyzję o przyjmowaniu preparatu w ciąży i podczas karmienia piersią podejmuje się z lekarzem.
Ostrzeżenia i interakcje z lekami
Przyjmowanie wysokich dawek biotyny może zaburzać wyniki niektórych badań laboratoryjnych, m.in. oznaczeń hormonów tarczycy i markerów sercowych, w tym troponiny. Dotyczy to zwłaszcza preparatów dostarczających kilka miligramów biotyny na dobę, czyli tysiące mikrogramów — a takie dawki są w suplementach na włosy i paznokcie powszechne. O przyjmowaniu preparatu należy poinformować lekarza zlecającego badania oraz laboratorium, a przed planowanym oznaczeniem rozważyć czasowe odstawienie biotyny po konsultacji z lekarzem. Nie należy przekraczać zalecanej dziennej porcji podanej na opakowaniu produktu.
Źródła
10.2903/j.efsa.2014.3580; Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 (zał., wpisy „Biotyna”)
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Stosowanie skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą.