Suplementy a odporność — co mówią autoryzowane oświadczenia zdrowotne EFSA

Układ odpornościowy to złożona sieć komórek i białek, której praca zależy przede wszystkim od zróżnicowanej diety, snu, aktywności fizycznej i unikania używek. Suplementy diety mogą jedynie uzupełniać codzienną dietę — nie są lekami i nie zastępują leczenia. Poniżej wyjaśniamy, co o związku składników odżywczych z odpornością wolno powiedzieć zgodnie z prawem UE, a czego nie — w oparciu o oficjalny wykaz autoryzowanych oświadczeń zdrowotnych.

Czego suplementowi diety przypisywać NIE wolno

Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006 suplementom diety nie wolno przypisywać właściwości zapobiegania chorobom, ich leczenia ani wyleczenia. Sformułowania typu „chroni przed infekcjami", „leczy przeziębienie", „zabija wirusy" czy „wzmacnia odporność na grypę" są niedozwolone i wprowadzają w błąd. Dozwolone są wyłącznie oświadczenia zdrowotne autoryzowane przez Komisję Europejską na podstawie opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).

Składniki z autoryzowanym oświadczeniem „odpornościowym"

EFSA potwierdziła związek z prawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego dla dziesięciu mikroskładników. Dla każdego z nich dozwolone jest oświadczenie w brzmieniu: „[składnik] pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego" (Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012).

Oświadczenia te mogą być stosowane wyłącznie dla żywności będącej co najmniej źródłem danego składnika w rozumieniu załącznika do Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006.

Co te oświadczenia naprawdę oznaczają

Autoryzowane oświadczenia mówią o utrzymaniu prawidłowej funkcji układu odpornościowego — a nie o jej „wzmacnianiu" ponad normę ani o ochronie przed konkretną chorobą. Oznacza to, że uzupełnienie niedoboru składnika u osoby, której w diecie go brakuje, pomaga organizmowi funkcjonować prawidłowo. U osoby dobrze odżywionej dodatkowa suplementacja nie daje efektu „ponadnormatywnej" odporności i nie zastępuje zbilansowanej diety.

Kiedy skonsultować się ze specjalistą

Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza w przypadku: ciąży i karmienia piersią, przyjmowania leków, chorób przewlekłych, a także u dzieci i osób starszych. Niektóre składniki (np. żelazo, witamina A) mogą być szkodliwe w nadmiarze, dlatego nie należy przekraczać zalecanej dziennej porcji bez wskazania specjalisty.

Źródła

• Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dozwolonych oświadczeń zdrowotnych — eur-lex.europa.eu
• Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności
• Unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (EU Register) — ec.europa.eu

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady medycznej ani zalecenia stosowania konkretnego produktu.